Tarihe Tanıklık Eden Şehir Bursa

Bursa’yı gezerken çok bilinçli olmak gerekir. Her an muhteşem bir tarihi eserle karşı karşıya kalabilirsiniz. Tüm kadirbilmezliklere direnip bize kadar ulaşmış ecdat yadigârı eserlerle yüzleşebilirsiniz. Adeta “Ben buradayım, neden bana dikkat etmiyorsun?” dercesine kendini göstermeye çalışır, medeniyetimizin mührü olan eserler.

Mâna erleri ile ise bir başkadır Bursa.
Ulu Cami ayrı bir yerde tutulmalı. Yapılış hikâyesi, hat sanatının nadide eserleri, mihrabındaki sanatsal ve içerik açısından insanı maveraya sürükleyen anlam yüklü ifadeleri, kündekarî usul ile yapılmış minberindeki güneş sistemi ve üzerine eserler yazılmış halen yazılan Ulu Cami ayrı değerlendirilmeli.

“Ey ulu Cami! Ey büyüklerin toplandığı cami! Ne mutlu gece gündüz seni ziyaret edip (ibadet edenlere)” anlamındaki Hz. Üftade’nin beyti Bursa Ulu Cami’yi özetleyen bir anlam taşır.

Tophanesi, Sur içi, Tahta Kale’si (Taht-ı Kal’a yani Kale Altı) Hanlar Bölgesi, Çekirge’si, Muradiye’si, Hüdavendigar’ı, Irgandı Köprüsü, Emir Sultan’ı, Yıldırım’ı ile bambaşka bir tarihtir Bursa. Pınarbaşı, Maksem, Beyaz Köşk, Teleferik, Molla Arap, Kayhan, Abdal Fırını, Kızık köyleri, Uludağ’ı, Uluabat’ı, kaplıcaları, kaynak suları ile velhasıl say say bitmez güzelliği Bursa’nın.

Altı Osmanlı padişahı, hüzünlü hayat hikâyeleri ile ebedi istirahatgâhlarındaki şehzadeleri, eşleri, çocukları ile Muradiye Külliyesi ayrı bir mekân. İsmail Hakkı Bursavî, Emir Sultan, Üftade Hazretleri, Molla Hüsrev, Molla Fenari, Süleyman Çelebi vb. gibi isimlerini tek tek zikredemediğim yüzlercesi Bursa’da medfun veya makamları mevcuttur. Güncel bilgi için değerli hocalarım Prof. Dr. Osman Çetin’in “Bursa Gezileri: Bursa’daki Tarih, Tarihteki Bursa” isimli eseri ile Prof. Dr. Mustafa Kara’nın “Mustafa Kara İle Yollara Düşmek” isimli geziye katılan öğrencilerinin bir araya getirdikleri bilgilerden oluşan kitaplara bakılabilir.

Esasen, bu yazıya neden olan, Yeşil Külliyesi’ne bağlı olarak Çelebi Mehmet tarafından 1419 yılında yapılan Yeşil Medrese’yi ziyaret etmemdir. Türk-İslam Eserleri Müzesi olarak faaliyet gösteren müzeyi 1980 öncesi de ziyaret etmiştim. Aradan yıllar geçti; bir daha ziyaret etmek, oradan Yeşil Cami’de namaz kılıp Yeşil Türbe’yi ziyaret ederek BİHMED’deki ilmî bir oturuma katılmaktı. Gerçekleştirdim, elhamdülillah.

Müzeye girmek için yaklaştığımda görevliler karşıma çıktılar. Altmış beş yaş üstü olduğumu öğrenince ücretsiz geçebileceğimi ifade ettiler. Çok güzel ilgilendiler. Teşekkür ederim. İçeri girdim. Bildiğimiz avlusu içeride, tabiatla iç içe olmayı sağlayan mimari yapı ve küçük odalardan oluşan bir külliye. Tabi medrese iken öğrencilerin kaldığı odalarda şimdilerde tarihe ışık tutan eserler yer almakta.

Hat sanatı ve ebru, tezhip örnekleri, bunların hokkaları, kalemleri, maktaları, makasları, mıstarlarının sergilendiği odalar. Çok güzel hat örnekleri duvarları süslüyor... Halı örnekleri, ıstar, kirkit vb. malzemeler... Lambalar, avizeler, kahve takımları, bakır ve gümüş kaplar, porselen tabaklar hâsılı çok güzel eserler sergileniyor. Ancak, önceki ziyaretimde gördüğüm geyik derisine yazılmış devasa el yazması Kur’an-ı Kerim’in İstanbul’daki müzeye götürüldüğü bilgisini aldım.

Civardaki mezarları ziyaret edemedim. Bizim mezar taşlarımızda da sanatın zirvesi sergilenir.

Yeşil Cami’nin giriş kapısındaki mermer işçiliğinin zarafeti büyüleyici. Sanki peynir yumuşaklığındaymış gibi yazılmış yazılar, ince ince halı gibi dokunmuş sanırsınız. Mihrabındaki büyüleyicilik insanı mest ediyor. Ters T şeklindeki mimarisi ile bilinen camilerimizin önemli örneklerindendir. Çinisi, akustiği ile apayrı bir eser. Buranın anlatımını da ehline bırakalım.

Yeşil Türbe artık Yeşil Bursa’ya uyum sağlamış çok kıymetli bir makber. Burayı defalarca ziyaret ettim. Maalesef girişte sağ ikinci pencerenin üzerindeki çinilere işlenmiş hadis, ehil olmayan kişiler tarafından yerleştirildiğinden karmakarışık olmuş hali halen duruyor. Aradan on sene geçmesine rağmen... Şahsen tüm ilgili birimlere hatırlatmama rağmen halen değişmemiş. Üzüldüm.

BİHMED (Bursa İmam-Hatip Lisesi Mezunları Derneği) oturumuna katıldım. Doyurucu bir tefsir dersi yapıyordu Suriyeli Dr. Talip Üstaz. Bu ilmi toplantıdan sonra naht sanatı hakkında bilgi almak üzere emekli öğretmen Ahmet Bayar Bey ile yola revan olduk. Şible Caminin önünden Emir Sultan Camisi’nin avlusundan Zeyniler Camisi’ne geçtik. Namazı orada eda edip çevreye şöyle bir göz attım.

Aman Yarabbi! Kimler burada yaşamış, şaşırıp kaldım. Molla Hüsrev’in dahi bu civarda medfun olduğunu öğrendim. İsmi geçen, geçmeyen tüm ecdada rahmet olsun.

Oradan yine bir emekli öğretmen naht sanatçısı Avni İnci Bey ile buluşup kısa bilgi alıp bir adet tirfil yapmayı öğretti ve döndüm geldim evime.

***

Editör: Deniz İmre

ETİKETLER: Yusuf Sarıkaya TARİHE TANIKLIK EDEN ŞEHİR BURSA

NELER SÖYLENDİ?

Website Yorumları

Yusuf Sarıkaya

DİĞER YAZILARI Paşaköy Hasan Paşa Camii / Yozgat Bir Bayram Daha Böyle Geçti Ahde Vefa Çeyizname Kadim Değerimiz Komşuluk Kün Fe Yekûn (Ol! Der ve Oluverir) Yine Dil Konusu Hurdacılar / Eskiciler Yanlışa Yanlış Demeliyiz Ak Köprü (Â Köprü) Din ve Sanat Dilber Ana ve Şehit Babası (Çanakkale Şehidi) Elveda Ya Şehr-i Ramazan Ailem Benim TRT Çocuk Dizileri Değerlerimiz ve Ramazan İklimi Mahyaların ve Mânilerin Dili Bursa Irgandı Köprüsü Yuvamız Tehdit Altında Bizim Kuşak /10 Bizim Kuşak-9 Bizim Kuşak /8 Bizim Kuşak /7 Bizim Kuşak /6 Karavanda Tehlikeli Hayat Yaşanmış Acı ve İbretlik Olaylar Şehirlerimiz Elli Yılın Ardından Bizim Kuşak /5 Bizim Kuşak /4 Bizim Kuşak /3 Bizim Kuşak /2 Bizim Kuşak /1 Malumat İlim midir Musa’nın Asası Sumud Firkat Üzer Vuslat Sevindirir Çocuklar Ağlarsa Esmaü’l Hüsnâ Mevlid-i Nebi Vatan Devlet ve Hükümet Gargat Sizi Kurtaramaz Alışkanlıklarımızın Esiri Olmayalım İnsan ve Nisyan Kaskatı Gazze Ashab-ı Uhdud Zifiri Karanlıktan Fecrin Aydınlığına Çıktığımız Gece: 15 Temmuz 2016 Cuma Silahları Yakmaya Götüren Süreç A.Ş.K. Vakfı Buluşması Kur’an Mealleri ve Bir Kaşık Suda Fırtına Koparmak Zıplama Sanat mıdır Katil İsrail’in İran’a Saldırısı ve Nefsi Müdafaa İsrail Güçten Anlar Kurban Olabilmek Haccın Şuuruna Ermek-3 Haccın Şuuruna Ermek /2 Haccın Şuuruna Ermek /1 Gazze'de Anneler Günü En Sağlam Kalemiz: Ailemiz TRT Dizileri Üzerine Mahmut ve Meryem Algı Metaforu ve Etkisi Tartışma Sanatı Her Geceyi Kadir Bil Kendini Yeniden Tanımanın Yolu: İtikâf Ramazanı Anlamak Ve Anlamlı Kılmak /3 Ramazan’ı Anlamak ve Anlamlı Kılmak /2 Ramazanı Anlamak ve Anlamlı Kılmak-1 Misyonerlik ve Amaçları /2 Misyonerlik ve Amaçları /1 Sıçandan (Fareden) Doğan Kendir Keser Saman Pazarında Mücevherat Satmak Gazze Kaybetti mi Kazandı mı? Ah Bizim İhmalkârlığımız Ah Çığlıklarımız ve Çiğliklerimiz Medeniyetimizin Beşiği Camilerimiz Üç Aylar Üzerine Kısa Bir Yorum Yeşil Türbe’de Yankılanan Ses Vakıf Medeniyeti Zor Zamanlarda Ensar Olabilmek Engelli misiniz? Engel(siz) misiniz? Dünyayı Çocuklar Yönetsin Yûsufî Bakış Ceketin Cebi Kapalı Olmak Güz Mevsimi Sezai Karakoç veya Çağdaş Sufi Evlatlarıma Nasihatlerim /4 Evlatlarıma Nasihatlerim /3 Evlatlarıma Nasihatlerim-2 Evlatlarıma Nasihatlarım /1 Şehirleşen Köyler İmam Hatip Liseleri Siyonist İsrail’in Kelime Oyunları Oyuna Gelmeyelim Değerlerimize Saldırı Hz. Muhammet (sav) ve Şahsiyet İnşası Narin'ce Düşünceler Ah Filistin ah! Şairimden Mektubum Var Ayrıntılara Takılıp Öz'e Ulaşamamak Ömrümüz Hep Böyle mi Geçecek Yarım Asırlık Dostluk Vicdan mı Cüzdan mı? Sokak Hayvanları Veya Hayvanları İstismar Takiyye ve Merdivenaltı Üretim Üç Günlük Seyahatin Ardından Vefa Bir Semt Adı Mıdır? Yok Edici Tehlike Siyonist Zulmün Çığlıkları Fetih ve İşgal Sabah Namazında Üç Saftık! Bireyselleşme Adı Altında Tükenişe Giden Yol Güç Zehirlenmesi ve Siyonizm Afrika Menekşesi Din ve Dil Konusu Bayramların Hayatımızdaki Yeri Kadir Gecesi / Kader Gecesi Len Nerka: Asla Diz Çökmeyeceğiz Gazze: İnsanlığın İmtihanı Ramazan'ı Anlama ve Anlamlı Kılma Bursa Hanlar Bölgesi Filistin'de Soykırım ve Batı'nın Değerleri! İffetli Olmak ve İftiraya Uğramak Sivri Tepe ve Pamuk Miraç Mucizesinin Hediyesi Namaza Dair Hikmetler Bursa'da Zaman Bursa'da Küçük Bir Gezinti Mahmut Kanık ve Yaşar Kaplan Hayra Alamet Değil /2 Hayra Alamet Değil /1 İsrail Mitler ve Terör Gazze Direnişi Yüzümüz mü Var?! Seyahat Ya Resulallah! ABD ve Dünya Jandarmalığı veya Katil Devlet Sezai Karakoç ve Çağdaş Sufi Yahudilerin Kahrolası Azgınlıkları Gazzeli Annenin Feryadı Siyonist Hahamlardan Fetva Alma Hırsızlığı Demir Kubben Başına Çöksün Siyonist İsrail Kalbi Mühürlü Olanlar Niçin İsrail Devleti de Yahudi Devleti Değil? Çocuk ve Ölüm Gözyaşı Aşkla Yapılacak Görevler A.Ş.K Vakfı Bursa'da Çocuk Olmak Ey Resul! Bu Çağın Adı Ne Olsun? Güzel Ahlak ve Nefs Atışması 1988 Yılı Nobel Edebiyat Ödülü İnsanın Dört Mevsimi Gençlik ve Bazı Sorunları Muallim Naci Nefs ve Akıl Atışması Merhamet Elçisine Arzımdır Ali Ulvi Kurucu Emin Acar İle Kısa Bir Görüşme Nefs ve Vicdan Atışması Hayat ve Memat Anadolu'da Geleneksel Düğünlerimiz Hicret Bir Dirilişin Adıdır İradeyi İpoteğe Vermek Allah'a Sevimsiz Gelen Helal Şehzade Ahmet Efendi İle Kısa Bir Görüşme Çocuklarımızın İyiliği İçin Onlarla Kötü Olmayalım Kurban Olsun Diye... Eğitim Hayatımdan İbretlik Bir Anı Dilin Gücü ve Afetleri Terk Edilmişliğin Acı Sonu Helena'nın Havva Oluşu Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /3 Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /2 Tedbirden Sonra Tevekkül Bilinmeyen Üniversite - Salih Dane Hoca Efendi ve İstinye/ Mahmutçavuş Camii Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /1 Dilber Ana ve Elmas Kadın Özdeyişler Yazmak Sorumluluk İster