Bursa'da Zaman

Bursa’yı Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Beş Şehir”inden bir kere daha okudum. Başta İstanbul, sonra Bursa, Konya, Erzurum ve Ankara olmak üzere bulunduğu, görev yaptığı, yaşadığı şehirleri ele almış Tanpınar. İyi ki de kitaplaştırmış bu eseri. Tüm öğrenci, öğretmen kısacası her okuma âşıklarına tavsiye edeceğim bir kitap.

Sadrazam Keçeci Fuat Paşa’dan “Osmanlı tarihinin dibacesi” sözünü kitabına derç etmiş Tanpınar. Yani; “Bursa, Osmanlı İslam Medeniyetinin önsözüdür”diyor.

Ön sözün anlamı bilindiği üzere, müellifin yaptığı çalışmanın özetini ustalıkla gergef-gergef işlemesidir. Sanat adamı ne yaptığını, niçin yaptığını, nasıl yaptığını, nelerden ilham aldığını, hangi inançla bu yola girdiğini anlatır ön sözde. Kur’an-ı Kerim’in ön sözü gibi düşünebileceğimiz Fatiha, bu nedenle hattatların, ebruzenlerin, müzehhiblerin özel ilgilerine mazhar olmuş ve sanatlarının en zirvelerini burada icra etmiştir. Bir bakıma, Bursa'da kurulacak medeniyetin tohumunun atıldığı yerdir. Yani Bursa gelecek medeniyetin ön sözüdür kısacası.

Osmangazi’nin Şeyh Edebali’nin evinde gördüğü rüyadan başlayarak anlatmaya kalksak Bursa’yı anlatamayız. Ulu Cami başlı başına bir hat sanatı külliyatı. Hanları, hamamları, sebilleri Osmanlı yadigârı “Kızık”la başlayan köyleri, özetle her santimi tarih kokan bir şehir Bursa.

Osman Gazi, Orhan Gazi, I. Murat, Yıldırım Han, Çelebi Mehmet, II. Murat gibi ulu hakanları bağrında barındırır Bursa. Hüznün ve kederin tecessüm ettiği Muradiye Külliyesi ayrı bir tarihtir Bursa’da. Yeşil Türbe’de ikinci kuruluş padişahı yatar. Emir Sultan’da baharda erguvanlar açar. Yıldırım’da ise kaderin cilvesi ile zirvedeyken Çubuk’ta yenilmiş ve esaret hayatı yaşamış mahzun Yıldırım Bayezid Bursa Ovası’nı seyreder.

Molla Fenari, Emir Sultan, Üftade, Aziz Mahmut Hüdai, İsmail Hakkı Bursavi, Somuncu Baba, Süleyman Çelebi ve daha yüzlercesi bu şehrin manevi sultanları halen eserleri ile şehrimize değer katarlar.

Bursa’da son yirmi yılda yapılan çalışmalar şehri kendine getirmeye başladı elhamdülillah. Tıpkı, Türkiye genelinde tarihimize ve medeniyetimize sahip çıkan çalışmaların kesafet kazandığına şahit olduğumuz gibi. Tophane, kale, tekkeler, camiler, köprüler, şifahaneler vb. yenileniyor. Tamir ediliyor. Orhan Camii son zamanda tamiratı bitip ibadete açıldı. Allah razı olsun emeği geçenlerden. Bunlar bizim nesilden nesle özenle devretmemiz gereken değerlerimiz, medeniyetimizdir.İlçe Belediyelerimiz de tarihi dokuyu canlandırma konusunda hassas davranıyorlar Allah razı olsun.

Hele Hanlar Bölgesi diye bilinen tarihi adaya yapılan çalışmaları özel anmak gerekir. Bursa Büyük Şehir Belediye Başkanı Sayın Alinur Aktaş’ın Hanlar Bölgesi çalışması takdirin çok çok üzerinde bir çabadır. Şehri şehir yapan, tarihi ile uyumlu olarak gelişen projelerdir. Daha pek çok çalışmalar yapıldı, yapılacak biliyorum ama bu proje baş çeken projedir.Beton yığınları ile tarihi mekânları boğarsanız o şehrin ruhunu öldürürsünüz. Elbette yeni mimarilere açık olacağız, yeni tekniklere uyum göstereceğiz. Ancak tarihimizin ve medeniyetimizin eserlerini koruyarak bunu yapma sorumluluğuz vardır. Tarihimizi ve medeniyetimizi koruyamadığımız kayıp yıllarımız var. Bu açığı kapatmak hepimizin boynunun borcudur.

Hanlar Bölgesi açılarak bölgeye tarihi dokusu kazandırılmıştır. Biliyorum, Sayın Alinur Aktaş ve ekibi bu çalışmayı hemen kolay yoldan yapamadı. Birçok hukuk mücadelesi, istimlak harcamaları, karşı koyuşlar, iftiralarla mücadele ederek bu güne gelmiştir. Ama tebriklerimizi takdirlerimizi sunuyoruz. Her Bursa’da yaşayan veya ziyarete gelen, tarihine sahip çıkan bu duygu içindedir inancındayım.

Uludağ’ında billur suları, kükürtlü ve sıcak ılıcaları, maden suları fışkıran Yeşil Bursa aynı zamanda Tanpınar’ın Evliya Çelebi’den naklettiği gibi: “Velhasıl, Bursa sudan ibarettir.” diyerek bu yazımı burada sonlandırayım.

ETİKETLER: Yusuf Sarıkaya Bursa'da zaman

NELER SÖYLENDİ?

Website Yorumları

Yusuf Sarıkaya

DİĞER YAZILARI Paşaköy Hasan Paşa Camii / Yozgat Bir Bayram Daha Böyle Geçti Ahde Vefa Çeyizname Kadim Değerimiz Komşuluk Kün Fe Yekûn (Ol! Der ve Oluverir) Yine Dil Konusu Hurdacılar / Eskiciler Yanlışa Yanlış Demeliyiz Ak Köprü (Â Köprü) Din ve Sanat Dilber Ana ve Şehit Babası (Çanakkale Şehidi) Elveda Ya Şehr-i Ramazan Ailem Benim TRT Çocuk Dizileri Değerlerimiz ve Ramazan İklimi Mahyaların ve Mânilerin Dili Bursa Irgandı Köprüsü Yuvamız Tehdit Altında Tarihe Tanıklık Eden Şehir Bursa Bizim Kuşak /10 Bizim Kuşak-9 Bizim Kuşak /8 Bizim Kuşak /7 Bizim Kuşak /6 Karavanda Tehlikeli Hayat Yaşanmış Acı ve İbretlik Olaylar Şehirlerimiz Elli Yılın Ardından Bizim Kuşak /5 Bizim Kuşak /4 Bizim Kuşak /3 Bizim Kuşak /2 Bizim Kuşak /1 Malumat İlim midir Musa’nın Asası Sumud Firkat Üzer Vuslat Sevindirir Çocuklar Ağlarsa Esmaü’l Hüsnâ Mevlid-i Nebi Vatan Devlet ve Hükümet Gargat Sizi Kurtaramaz Alışkanlıklarımızın Esiri Olmayalım İnsan ve Nisyan Kaskatı Gazze Ashab-ı Uhdud Zifiri Karanlıktan Fecrin Aydınlığına Çıktığımız Gece: 15 Temmuz 2016 Cuma Silahları Yakmaya Götüren Süreç A.Ş.K. Vakfı Buluşması Kur’an Mealleri ve Bir Kaşık Suda Fırtına Koparmak Zıplama Sanat mıdır Katil İsrail’in İran’a Saldırısı ve Nefsi Müdafaa İsrail Güçten Anlar Kurban Olabilmek Haccın Şuuruna Ermek-3 Haccın Şuuruna Ermek /2 Haccın Şuuruna Ermek /1 Gazze'de Anneler Günü En Sağlam Kalemiz: Ailemiz TRT Dizileri Üzerine Mahmut ve Meryem Algı Metaforu ve Etkisi Tartışma Sanatı Her Geceyi Kadir Bil Kendini Yeniden Tanımanın Yolu: İtikâf Ramazanı Anlamak Ve Anlamlı Kılmak /3 Ramazan’ı Anlamak ve Anlamlı Kılmak /2 Ramazanı Anlamak ve Anlamlı Kılmak-1 Misyonerlik ve Amaçları /2 Misyonerlik ve Amaçları /1 Sıçandan (Fareden) Doğan Kendir Keser Saman Pazarında Mücevherat Satmak Gazze Kaybetti mi Kazandı mı? Ah Bizim İhmalkârlığımız Ah Çığlıklarımız ve Çiğliklerimiz Medeniyetimizin Beşiği Camilerimiz Üç Aylar Üzerine Kısa Bir Yorum Yeşil Türbe’de Yankılanan Ses Vakıf Medeniyeti Zor Zamanlarda Ensar Olabilmek Engelli misiniz? Engel(siz) misiniz? Dünyayı Çocuklar Yönetsin Yûsufî Bakış Ceketin Cebi Kapalı Olmak Güz Mevsimi Sezai Karakoç veya Çağdaş Sufi Evlatlarıma Nasihatlerim /4 Evlatlarıma Nasihatlerim /3 Evlatlarıma Nasihatlerim-2 Evlatlarıma Nasihatlarım /1 Şehirleşen Köyler İmam Hatip Liseleri Siyonist İsrail’in Kelime Oyunları Oyuna Gelmeyelim Değerlerimize Saldırı Hz. Muhammet (sav) ve Şahsiyet İnşası Narin'ce Düşünceler Ah Filistin ah! Şairimden Mektubum Var Ayrıntılara Takılıp Öz'e Ulaşamamak Ömrümüz Hep Böyle mi Geçecek Yarım Asırlık Dostluk Vicdan mı Cüzdan mı? Sokak Hayvanları Veya Hayvanları İstismar Takiyye ve Merdivenaltı Üretim Üç Günlük Seyahatin Ardından Vefa Bir Semt Adı Mıdır? Yok Edici Tehlike Siyonist Zulmün Çığlıkları Fetih ve İşgal Sabah Namazında Üç Saftık! Bireyselleşme Adı Altında Tükenişe Giden Yol Güç Zehirlenmesi ve Siyonizm Afrika Menekşesi Din ve Dil Konusu Bayramların Hayatımızdaki Yeri Kadir Gecesi / Kader Gecesi Len Nerka: Asla Diz Çökmeyeceğiz Gazze: İnsanlığın İmtihanı Ramazan'ı Anlama ve Anlamlı Kılma Bursa Hanlar Bölgesi Filistin'de Soykırım ve Batı'nın Değerleri! İffetli Olmak ve İftiraya Uğramak Sivri Tepe ve Pamuk Miraç Mucizesinin Hediyesi Namaza Dair Hikmetler Bursa'da Küçük Bir Gezinti Mahmut Kanık ve Yaşar Kaplan Hayra Alamet Değil /2 Hayra Alamet Değil /1 İsrail Mitler ve Terör Gazze Direnişi Yüzümüz mü Var?! Seyahat Ya Resulallah! ABD ve Dünya Jandarmalığı veya Katil Devlet Sezai Karakoç ve Çağdaş Sufi Yahudilerin Kahrolası Azgınlıkları Gazzeli Annenin Feryadı Siyonist Hahamlardan Fetva Alma Hırsızlığı Demir Kubben Başına Çöksün Siyonist İsrail Kalbi Mühürlü Olanlar Niçin İsrail Devleti de Yahudi Devleti Değil? Çocuk ve Ölüm Gözyaşı Aşkla Yapılacak Görevler A.Ş.K Vakfı Bursa'da Çocuk Olmak Ey Resul! Bu Çağın Adı Ne Olsun? Güzel Ahlak ve Nefs Atışması 1988 Yılı Nobel Edebiyat Ödülü İnsanın Dört Mevsimi Gençlik ve Bazı Sorunları Muallim Naci Nefs ve Akıl Atışması Merhamet Elçisine Arzımdır Ali Ulvi Kurucu Emin Acar İle Kısa Bir Görüşme Nefs ve Vicdan Atışması Hayat ve Memat Anadolu'da Geleneksel Düğünlerimiz Hicret Bir Dirilişin Adıdır İradeyi İpoteğe Vermek Allah'a Sevimsiz Gelen Helal Şehzade Ahmet Efendi İle Kısa Bir Görüşme Çocuklarımızın İyiliği İçin Onlarla Kötü Olmayalım Kurban Olsun Diye... Eğitim Hayatımdan İbretlik Bir Anı Dilin Gücü ve Afetleri Terk Edilmişliğin Acı Sonu Helena'nın Havva Oluşu Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /3 Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /2 Tedbirden Sonra Tevekkül Bilinmeyen Üniversite - Salih Dane Hoca Efendi ve İstinye/ Mahmutçavuş Camii Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /1 Dilber Ana ve Elmas Kadın Özdeyişler Yazmak Sorumluluk İster