Paşaköy Hasan Paşa Camii / Yozgat

12 Haziran 2026.

Yozgat’ın Şefaatli ilçesine bağlı köyüm Aşağısarıkaya’ya 30 km mesafedeki Paşaköy’e ziyaret gerçekleştirdim. Epey zamandır arzu ettiğim bu ziyareti üç nedenle yapmak istiyordum. Birisi medreseleri, aşhaneleri, camisi ile yöreye hizmet vermiş Hasan Paşa Camii ve külliyesini ziyaret etmek. Diğeri bu medresede görev yapmış âlim, fadıl, kâmil insan Müderris Arif Efendi’nin öğrencisi Paşaköylü Âşık Hakiki Baba diğer adıyla Âşık Aşır Efendi ile ilgili bilgi verecek bir eser, bir hatıra bulabilmekti. Çünkü elimde merhum amcam Abdurrahman Sarıkaya’dan aldığım, Aşır Efendi’nin Hicazname’si var. Bazı kelimeleri bozuk çıkmıştı. Ancak herhangi bir yazılı esere rastlamadım. Diğerinin de bir akrabamızın olduğunu biliyordum. Onlarla görüşmek istedim ama kimseye rastlamadım.

İlçe müftümüz Ertuğrul Kurum Bey’e de bilgi vererek aracıyla bana arkadaşlık eden akrabamız Mehmet Alkan ile köye ulaştık. Cuma saatine epeyce vardı. Hasanpaşa Camii’nin önce dış cephesini, haziresini gezdik. Güzel restore edilmiş. Ancak, medreseden, aşevinden; kısacası külliyeden sadece camisi ile birlikte Tokmak Hasanpaşa ve medresenin müderrislerinden Hacı Ârif Efendi, Hacı Yakup Efendi, Numan Efendi, Bekir Efendi, Yine Hacı Arif Efendi’nin oğlu Hacı Ârif Efendi, Hafız Hoca Efendi, Kurra Abdullah Efendi’nin bakımsız mezarları ayakta kalmış. Cami 2021-2022 yılları arasında Vakıflar Sivas Bölge Müdürlüğü’nün kararıyla onarılmış. Tarihi değeri olan taşınır eşyalar Sivas’a götürülmüş, köylünün verdiği bilgiye göre.

Tokmak Hasan Paşa Camii’nin içi hayranlık verecek derecede, halı gibi işlenmiş ahşaptan oluşuyor. Hem tavandaki işlemeler ve süslemeler, hem de duvarlardaki oldukça özenle seçilmiş ayet, hadis ve sözler insanı alıp götürüyor tabiri caiz ise. Duvarlarda her camide olduğu gibi lafza-i celal ve Muhammed tablolarının yanında Hulefai Raşidin ve ehl-i Beyt’ten Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin Efendilerimizin isimleri mevcut. Altlarında cennetle müjdelenen diye bildiğimiz sahabe büyüklerinin isimleri işlenmiş güzel hat yazısıyla. Minber âdeta halı gibi işlenmiş. Mihrap yine öyle sanat eseridir. Mihrabın sağ tarafında şu hadis yer alıyor: “Dininde samimi ve içtenlikli ol, az bir amel sana yetecektir.” Peşinden bir ayet “Hamd ederek Rabbini yücele ve O’na secde edenlerden ol.” Her mihrapta gördüğümüz “Mihrap” ifadesinin geçtiği ayet var. Sonra yine “Ölüm ânı gelinceye kadar Rabbine kulluk et.” ayeti yer alıyor. Yine süslemeler, nakışlar, anlamlı ifadeler yer alıyor. Altta Osmanlı tuğrası ve mevcuttur. Sonra mihrabın sol tarafındaki pencere üzerinde hadis olup olmadığı belirtilmeden “Allah şüphesiz az bir iyi davranışa çok bol karşılık verir.” ifadesi yer alıyor. Tabi ayet ve hadislerde bu anlam çok vurgulanır.

Sade bir vaaz kürsüsü ama arkasında yağlı boya ile çizilmiş halı resmi. Peşinden sola doğru Sultan Ahmet Camii’nin yağlı boya çizimi ile Yozgat Çapanoğlu Camii’nin kara kalem çizimine benzer resmi yer alıyor. Yine sol duvar üstüne çizilmiş; amellerin tartıldığı terazi(mizan) resmi; üstte iyi ve kötü amellerin kaydedildiği amel defterlerinin resmi var. Yani ayet ve hadislerde geçen konular sade bir şekilde resmedilmiş. Livaü’l hamd sancağı resmedilmiş. Bir tarafında besmele, bir tarafında kelime-i tevhid ortada “elhamdülillahi rabbi’l âlemin “ yazılı bir sivri direkle yere sabitlenmiş. Bu da yine ayet ve hadislerden mülhem bir çizimdir.

Başka bir tabloda “Âlemü’l Lahut, Arşu’l A’zam, Alemü’l Ceberut, Kursi, yedi kat sema, bunu tutan meleğin mekânı, cehennem kapıları, zakkum ağacı, cennet vb.” ifadeler yer almaktadır. Yapıldığı zamana ait Mescid-i Haram, Kâbe resmi de yine zikredilmeye değer. Fevkaniye dediğimiz üst kat aynı süslemelerle tezyin edilmiştir. Her camide olduğu gibi burada da deve kuşu yumurtası ihmal edilmemiş örümcek ağ örmesin düşüncesiyle. Kalın kesme taşlardan yapılmış bu cami bize iki yüz elli yıl önceyi anlatmak için âdeta “Ben buradayım.” dercesine çağlara meydan okuyor.

Hülasa Âşık Hakiki Baba diye bilinen Aşır Efendi hocası Müderris Arif Efendi ile meşakkatli hac yolculuğu sırasında hocasını Maan’da torağa verir. Bunun üzerine şu dörtlüğü söyler:

“Hocam ne yatarsın Ma’an ilinde,
Bozok ülkesinin kervanı geçti,
Zannetme ki Paşaköy’ü yıkıldı
Yozgat diyarının bir yanı göçtü.”
( S.Burhaneddin Kapusuzoğlu, Toprağa Can Ekenler)

Hocasının kabrini ziyaret sırasında gönlünden dökülen şu aşk dolu ifadeler de yine elli küsur dörtlükten oluşan Aşır Efendi’ye ait Hicazname’dendir.

Hemen sürurumdan üstüne düştüm
Acel Sureyi Yasin’i açtım
Ruhuna hediye eyleyip geçtim
Dönüp de bakmazam gerime gayri

Erkenden kayıtlı er böyle olur
Dost yoluna serin veren böyle olur
Dünyada murada eren böyle olur
Ağlayarak vardım pirime gayri

Dedi oğul gel ağlama dur dedi
Aşk atına bin de oluruna sür dedi
Uzakta gözüme bir dağ göründü
Hoş sual eyledim pirime gayri.

***

Editör: Deniz İmre

ETİKETLER: Yusuf Sarıkaya PAŞAKÖY HASAN PAŞA CAMİİ / YOZGAT

NELER SÖYLENDİ?

Website Yorumları

Yusuf Sarıkaya

DİĞER YAZILARI Bir Bayram Daha Böyle Geçti Ahde Vefa Çeyizname Kadim Değerimiz Komşuluk Kün Fe Yekûn (Ol! Der ve Oluverir) Yine Dil Konusu Hurdacılar / Eskiciler Yanlışa Yanlış Demeliyiz Ak Köprü (Â Köprü) Din ve Sanat Dilber Ana ve Şehit Babası (Çanakkale Şehidi) Elveda Ya Şehr-i Ramazan Ailem Benim TRT Çocuk Dizileri Değerlerimiz ve Ramazan İklimi Mahyaların ve Mânilerin Dili Bursa Irgandı Köprüsü Yuvamız Tehdit Altında Tarihe Tanıklık Eden Şehir Bursa Bizim Kuşak /10 Bizim Kuşak-9 Bizim Kuşak /8 Bizim Kuşak /7 Bizim Kuşak /6 Karavanda Tehlikeli Hayat Yaşanmış Acı ve İbretlik Olaylar Şehirlerimiz Elli Yılın Ardından Bizim Kuşak /5 Bizim Kuşak /4 Bizim Kuşak /3 Bizim Kuşak /2 Bizim Kuşak /1 Malumat İlim midir Musa’nın Asası Sumud Firkat Üzer Vuslat Sevindirir Çocuklar Ağlarsa Esmaü’l Hüsnâ Mevlid-i Nebi Vatan Devlet ve Hükümet Gargat Sizi Kurtaramaz Alışkanlıklarımızın Esiri Olmayalım İnsan ve Nisyan Kaskatı Gazze Ashab-ı Uhdud Zifiri Karanlıktan Fecrin Aydınlığına Çıktığımız Gece: 15 Temmuz 2016 Cuma Silahları Yakmaya Götüren Süreç A.Ş.K. Vakfı Buluşması Kur’an Mealleri ve Bir Kaşık Suda Fırtına Koparmak Zıplama Sanat mıdır Katil İsrail’in İran’a Saldırısı ve Nefsi Müdafaa İsrail Güçten Anlar Kurban Olabilmek Haccın Şuuruna Ermek-3 Haccın Şuuruna Ermek /2 Haccın Şuuruna Ermek /1 Gazze'de Anneler Günü En Sağlam Kalemiz: Ailemiz TRT Dizileri Üzerine Mahmut ve Meryem Algı Metaforu ve Etkisi Tartışma Sanatı Her Geceyi Kadir Bil Kendini Yeniden Tanımanın Yolu: İtikâf Ramazanı Anlamak Ve Anlamlı Kılmak /3 Ramazan’ı Anlamak ve Anlamlı Kılmak /2 Ramazanı Anlamak ve Anlamlı Kılmak-1 Misyonerlik ve Amaçları /2 Misyonerlik ve Amaçları /1 Sıçandan (Fareden) Doğan Kendir Keser Saman Pazarında Mücevherat Satmak Gazze Kaybetti mi Kazandı mı? Ah Bizim İhmalkârlığımız Ah Çığlıklarımız ve Çiğliklerimiz Medeniyetimizin Beşiği Camilerimiz Üç Aylar Üzerine Kısa Bir Yorum Yeşil Türbe’de Yankılanan Ses Vakıf Medeniyeti Zor Zamanlarda Ensar Olabilmek Engelli misiniz? Engel(siz) misiniz? Dünyayı Çocuklar Yönetsin Yûsufî Bakış Ceketin Cebi Kapalı Olmak Güz Mevsimi Sezai Karakoç veya Çağdaş Sufi Evlatlarıma Nasihatlerim /4 Evlatlarıma Nasihatlerim /3 Evlatlarıma Nasihatlerim-2 Evlatlarıma Nasihatlarım /1 Şehirleşen Köyler İmam Hatip Liseleri Siyonist İsrail’in Kelime Oyunları Oyuna Gelmeyelim Değerlerimize Saldırı Hz. Muhammet (sav) ve Şahsiyet İnşası Narin'ce Düşünceler Ah Filistin ah! Şairimden Mektubum Var Ayrıntılara Takılıp Öz'e Ulaşamamak Ömrümüz Hep Böyle mi Geçecek Yarım Asırlık Dostluk Vicdan mı Cüzdan mı? Sokak Hayvanları Veya Hayvanları İstismar Takiyye ve Merdivenaltı Üretim Üç Günlük Seyahatin Ardından Vefa Bir Semt Adı Mıdır? Yok Edici Tehlike Siyonist Zulmün Çığlıkları Fetih ve İşgal Sabah Namazında Üç Saftık! Bireyselleşme Adı Altında Tükenişe Giden Yol Güç Zehirlenmesi ve Siyonizm Afrika Menekşesi Din ve Dil Konusu Bayramların Hayatımızdaki Yeri Kadir Gecesi / Kader Gecesi Len Nerka: Asla Diz Çökmeyeceğiz Gazze: İnsanlığın İmtihanı Ramazan'ı Anlama ve Anlamlı Kılma Bursa Hanlar Bölgesi Filistin'de Soykırım ve Batı'nın Değerleri! İffetli Olmak ve İftiraya Uğramak Sivri Tepe ve Pamuk Miraç Mucizesinin Hediyesi Namaza Dair Hikmetler Bursa'da Zaman Bursa'da Küçük Bir Gezinti Mahmut Kanık ve Yaşar Kaplan Hayra Alamet Değil /2 Hayra Alamet Değil /1 İsrail Mitler ve Terör Gazze Direnişi Yüzümüz mü Var?! Seyahat Ya Resulallah! ABD ve Dünya Jandarmalığı veya Katil Devlet Sezai Karakoç ve Çağdaş Sufi Yahudilerin Kahrolası Azgınlıkları Gazzeli Annenin Feryadı Siyonist Hahamlardan Fetva Alma Hırsızlığı Demir Kubben Başına Çöksün Siyonist İsrail Kalbi Mühürlü Olanlar Niçin İsrail Devleti de Yahudi Devleti Değil? Çocuk ve Ölüm Gözyaşı Aşkla Yapılacak Görevler A.Ş.K Vakfı Bursa'da Çocuk Olmak Ey Resul! Bu Çağın Adı Ne Olsun? Güzel Ahlak ve Nefs Atışması 1988 Yılı Nobel Edebiyat Ödülü İnsanın Dört Mevsimi Gençlik ve Bazı Sorunları Muallim Naci Nefs ve Akıl Atışması Merhamet Elçisine Arzımdır Ali Ulvi Kurucu Emin Acar İle Kısa Bir Görüşme Nefs ve Vicdan Atışması Hayat ve Memat Anadolu'da Geleneksel Düğünlerimiz Hicret Bir Dirilişin Adıdır İradeyi İpoteğe Vermek Allah'a Sevimsiz Gelen Helal Şehzade Ahmet Efendi İle Kısa Bir Görüşme Çocuklarımızın İyiliği İçin Onlarla Kötü Olmayalım Kurban Olsun Diye... Eğitim Hayatımdan İbretlik Bir Anı Dilin Gücü ve Afetleri Terk Edilmişliğin Acı Sonu Helena'nın Havva Oluşu Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /3 Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /2 Tedbirden Sonra Tevekkül Bilinmeyen Üniversite - Salih Dane Hoca Efendi ve İstinye/ Mahmutçavuş Camii Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /1 Dilber Ana ve Elmas Kadın Özdeyişler Yazmak Sorumluluk İster