Nefs, ruh ve akıl, hayat anlamına gelirken; vicdan da nefsin kıvama ermiş, hayatiyet kazanmış ve olgunlaşmış hali, insanın özünü oluşturan yönü anlamındadır. Hepimiz bu ikili arasında gider geliriz. İşte bu çatışmadan birkaç örnek:
Nefs der ki:
"Ey Vicdan! Ben olmasam seni hep aldatırlar. Benim sayemde kendini koruyorsun. Çünkü ben dişliyim ve ben bana ait olmayanlara da göz dikerim. Bununla seni zengin yaparım. İtibarlı yaparım. Sırtın yere gelmez. Kimseye muhtaç olmazsın."
Vicdan da der ki:
"Ey Nefs! Evet, bana dünyayı sevdiren, kazanmayı hoş gösteren, yükselme hırsı veren sensin. Ama sen bana helali haram, haramı helal de gösteriyorsun. Acımasız davranıyorsun. Beni başkaları değil sen aldatıyorsun. Hak hukuk tanımıyorsun. Acıma duygun yok. Hep “ben, ben” diyorsun. Başkasını görmüyorsun. Her zaman bana “kendini kurtar. Başkasına bakma. Gemisini kurtaran kaptandır. Sen kendine bak. Başkasını boş ver.” Diyorsun. O zaman bizim insanlığımız nerede kalır? Hayvanlar aynı senin dediğini yapıyor? Hatta onlarda bile hem cinsini korumu içgüdüsü varken bu bize yakışır mı?"
Nefs kendini savunarak cevap verir:
"Ey Vicdan! Sen bana bak. Beni takip et. Bana kulak ver. Vicdanlı insanlar hep kaybetmiyor mu? İyilik yaptıklarında iyiliğin karşılığını gördüler mi? Yok. Kime iyilik yaptınsa karşılığını alamadın. Bırak vicdanlı olmayı. Ye, iç kâm al bu dünyadan. Bu dünyaya bir defa geldin. Başka da geleceğin yok. Bu dünyadan sonrasını düşünme. Herkesin başına gelen senin de başına gelir. Gençliğini yaşa. Varlık içindesin. Bırak etrafındaki muhtaçları. Akılları yok muydu? Onlarda kazansaydı ya? Bana ne onlardan. Fakirse fakir, hastaysa hasta ne yapalım yani? Zaten Allah da onların akılsızlığını bilmiş ki öyle bırakmış. Bırak bu efsane duyguları. Kendine gel. Kendini düşün."
Vicdan bu bencilliğe dayanamadı ve şöyle karşılı verdi:
Ey Nefs! Bu nasıl bir bencilliktir? Bu nasıl bir akıl tutulmasıdır? İnsan sadece kendini nasıl düşünür? Her birimiz ötekimizin yarısı değil miyiz? İnsan sadece yemeden, içmeden ve gezmeden, mal biriktirmeden ve onu tüketmeden ibaret bir varlık mıdır? İnsan ünsiyetten gelir. Yani dost ve kardeş olmak insanın en yüce görevidir. Biz insanlıkla Âdemoğulları olmada kardeşiz. İmanda Müslümanlarla kardeşiz. Onların aşamadıkları sorunları bizi ilgilendirir. Biz paylaşmayı dinimizin esaslarından sayan Muhammed (a.s.’ın) ümmetiyiz. Biz başta tüm Müslümanların, sonra da tüm insanların dertleriyle dertleniriz. Başımızda dert yok diyerek kafamıza yorganı geçirip yatamayız. Sen hep kendine yontmayı öğretiyorsun. Senin bu sözlerine katılmıyorum. Sen benim dünyamı da ahiretimi de yok edecek şeyler söylüyorsun.
Evet, sen olamasan ben hiçbir şeye merak sarmam. Ama sen de bu yönünü bahane ederek beni tehlikeye atmaya uğraşma. Atam Âdem’i de böyle kandırmadın mı? Başımıza gelen facialar senin bu sınırsız arzuların yüzünden değil mi? Ben senden ihtiyacım kadar yaralanırım. Kusura bakma benim ağzıma nefs gemini vurmaya uğraşma. Aksine ben sana bir yular takayım da haddini aşmak neymiş gör! Seninle yüzleşmeye ve tartışmaya devam edeceğim bu burada bitmedi. Çünkü senin haddi aşman felakettir. Hem cinslerimi sana karşı uyaracağım inşallah."

Mine Çağlıyan
Sonsuzluğun Frekansı 24 / Gölge Güçlerin Yükselişi
Cengiz Hortoğlu
Evine Hoş Geldin
Musa Aşkın
Geleceksiz Kalmak
Suna Türkmen Güngör
Bugün de Buradayım
Dilek Tuna Memişoğlu
80'ler Bizim Rengimizdi Bizim Zamanlarımızdı
Demet Mannaş Kervan
Sorgula
Hakan Cucunel
Avrupa Düşünce Dünyasına Bir Bakış
Deniz İmre
Normali Neden Kutsuyoruz
Ebru Bozcuk
İçimdeki Ses
Nevin Bahtişen
Yarım Kalan ve Ufuktaki Düşler
Sedat İlhan
Kurduğum Dengelerim /5
Serhan Poyraz
Gündoğumu / Joan Baez
Şükrü Doruk
Şiire Dair
Ümmügülsüm Hasyıldırım
İyilik Bulaşıcıdır
Hamiyet Su Kopartan
Türkçemizin İncelikleri (I)
Mehmet Şahan
Paylaşmak /3
Gevher Aktaş Demirkaya
Perde Arkasındaki Söz Hacivat ve Karagöz Neden Öldürüldü
Hüseyin Uyar
Değerli Yalnızlık
Ahmet Furkan Demir
Enver Paşa
Yusuf Sarıkaya
Paşaköy Hasan Paşa Camii / Yozgat
Hilmi Yavuz
Selahattin Hilav
Prof. Dr. Nevzat Tarhan
Ben Toksik miyim?
Sami Çelik
Her Nisan Ayı Yaklaştığında...
Ayşe Parlar Gürkan
Ah Neo!
Haluk Özdil
Yazdım Çünkü O Bir Anneydi ve Tek Suçu Kadın Olmaktı
Ümit Polat
Hakan Bahçeci’nin Öykü Yoculuğu
Muhammet Çavdar
Bir Uyku Bin Ölüm
Reyhan Mete
Ey Ruh! Geldiysen Üç Kez Tıkla
Esedullah Oğuz
İçimiz Dışımız Suriye
Ufuk Batum
Yediği Ayazı Unutmamak
Uzman Klinik Psikolog, Dr. Ezgi Yaz
Hayat Gökyüzüdür, Bakış Açımız da Teleskop
Tamer Şahin
Dünyalı Barış Manço
Kadir Çelik
Affet Bizi Güzelhisar