Hz. Muhammet (sav) ve Şahsiyet İnşası

“Sözlükte “fert, kişi, birey” anlamındaki şahstan oluşturulmuş yapma mastar olan şahsiyetin kökü şuhûs “yükselmek, uzaktan görünmek” şahâset ise“irileşmek, büyümek” demektir (Lisânü’l-ʿArab, “şḫṣ” md.). Şahıs bu anlamlarıyla Felsefe ve mantık kitaplarında kullanılırsa da (meselâ bk. İbn Sînâ, s. 341, 387, 595- 596, 705, 708) şahsiyet kelimesi modern psikolojinin bir terimi olup buna klasik İslâmî kaynaklarda rastlanmaz.”

“Kişilik özelliklerinin kaynağını meydana getiren meleke, bir canlının tabiatından kaynaklanan eğilimlerinin bütünü” diye de tanımlanır.

Şahsiyeti insanın doğuştan olan kazanımlarının zaman içinde kendi çabaları, çevresinin etkileri, aile terbiyesi ile elde ettiği değerlerin bütünü diye tarif edebiliriz. Doğuştan gelen bu kazanımların korunması ve üzerine yeni faydalı bilgi ve davranış biçimleri eklenmesi muhtemel olduğu gibi, fıtratın bozulması ve üzerine zararlı ilaveler eklenmesi de muhtemeldir. Bu nedenle Peygamberimiz A.S “Her doğan İslam fıtratı üzere doğar, sonra ebeveyni onu (fıtratına uygun güzel şeyler ilave ederek geliştirir veya kendi doğru bildiklerinin etkisiyle) Yahudi, Hristiyan veya Mecusi yapar.” buyurmuştur.

Bu nedenle Peygamberimiz kişiliğin gelişmesine çok önemli vurgular yapmıştır. Çocuklara güzel isimler konmasından tutun da onlara selam verilmesini, yanlarında güzel davranışlarda bulunulmasını, yaşlarına göre taltif edilmelerini, hediyeler verilmesini örneklerle göstermiştir. Yeri geldiğinde gençleri babası yaşındaki sahabelerin üzerlerine komutan olarak atamasını (Usame b.Zeyd gibi) yapmıştır. Garip gurabaya kişilik kazandırmayı ön planda tutmuştur. “Selman bizdendir, ehl-i beytimdendir.” İfadesi buna en güzel örnektir.

Hak arayışı içinde olan ve sonunda İslam’ı seçen bir Farisi yabancıyı aile fertlerinden birisi olarak görmüştür. Pazarlarda satılan ve sonra hürriyetine kavuşturulan Bilal-i Habeşi’yi kendisine müezzin yapması da başka bir örnektir. Bunların tamamı insanlara kişilik kazandırma çabasıdır.

Hz. Muhammed’in Aile Fertlerine Şahsiyet Kazandırması:

Peygamberimizin günlük hayatta eşleriyle ilişkileri son derece mükemmeldi. Hz. Hatice’yi (r.a) çok takdir ederdi. H.z. Ayşe (r.a.) kadınlık saiki ile zaman zaman bu iltifata gücenirdi. “Bırak Hatice’yi o yaşlı bir kadındır. Allah sana daha gencini ve hayırlısını vermiştir.” dediğinde, Peygamberimiz: “Hayır vallahi, herkesin beni inkâr ettiği dönemde O bana iman etti. Beni yalanladıklarında tasdik etti. İnsanlar beni yalnız bıraktıklarında beni malı ve serveti ile korudu.” şeklinde karşılık verirdi. Böylece vefakâr bir eş olduğunu ortaya koyardı.

Ancak Hz. Ayşe’ye ise :”Tirit yemeğinin diğer yemeğe üstünlüğü ne ise Aişe’nin de diğer kadınlara üstünlüğü odur.” diyerek kişiliğine hürmet ederdi.

Enes (r.a.) anlatıyor : “Peygamberimiz Umeyr’in evine gitmişti. Bir de baktı ki Umeyr çok kederli. Annesi Ümmü Süleym’e sordu: “Umeyr niçin üzüntülüdür?” Annesi, “Ya Rasulallah! Umeyr’ın serçesi öldü” dedi. Peygamberimiz onu teselli etti, taziyelerini belirtti ve büyüdükten sonra da, “Umeyr, serçeciğe ne oldu?” diye şaka yapardı.”

B-Torunlarına ve Diğer Çocuklara Şahsiyet Kazandırması:

Peygamberimiz sevgi ve şefkat yüklü bir kimseydi. En nazik duygular O’nun ahlakıydı. Torunlarıyla ilgilenir. Onları sever ve okşar ve koklardı. Bir keresinde Hz. Hasan’ı yanına çağırdı, O da koşarak geldi ve Peygamberimizin kucağına atladı ve sakallarıyla oynamaya başladı. Peygamberimizin bu müsamahası çocuklara ilgisinin ve onlara şahsiyet kazandırmanın canlı ve önemli bir örneğidir.

Enes r.a: “On yılı aşkın Peygamberimize hizmet ettim. Yaptığım bir şey için, niye yaptın; yapmadığım şey için de niye yapmadın?” dememiştir. Bir yanlışından dolayı, Enes’i azarlamak isteyen hanımına “Bırakın çocuğu” diyerek Enes’i savunmuş ve korumuştur.

Elindeki su testisini kıran kız çocuğuna testi alması; ağlamasını kesmemesi üzerine elinden tutup kız çocuğunu efendisinin evine götürmesi, efendisinden çocuğu cezalandırmamasını istemesi çocuklara duyduğu sevgi ve şefkatin boyutunu gösterir.

Şahsiyetin oluşmasında birinci sırada iman esasları yer alır. Kime nasıl kulluk edeceğimizi ve kime ve nasıl tapınacağımızı ailemizden ve camilerde hocalarımızdan öğreniriz ekseriyetle. İmanın şartları bize kim olduğumuzu, nasıl inanmamız gerektiğini öğretir. Böylece ne azgınlaşarak ilahlık taslamaya yelteniriz ne de ne yapacağını bilmeyen şaşkınlara döneriz. Şahsiyetli mümin yalan söylemez, haksızlık yapmaz, ikiyüzlü olmaz, olamaz. Bunlar varsa şahsiyeti gelişmemiş demektir. İslam’ın güzellikleri şahsiyeti gelişmemiş insanlarda görülemez. Bugün insanlığın muhtaç olduğu değer İslami şahsiyettir. Şahsiyetten yoksun dünya insanlarının bugün mazlumlara neler yaptıklarını Filistin vb. yerlerde görüyoruz.

Davranışlarımızı ve ibadetlerimizi iman temeli üzerine inşa etmemiz durumında kişilik saraylarımız mükemmel bir şekilde inşa olur. Buradan yükselişin yolları artık kişilerin durumuna bağlıdır. “Allah’ı görüyormuşçasına kulluk göstermek” şahsiyetin en üst makamıdır. Artık burası özel alandır. Buraya tırmanmak muhsinlerin işidir. Allah ihsan makamını hedefleyenlerden eylesin hepimizi

Camiler ve Din Görevlileri Haftamız mübarek olsun.

ETİKETLER: Yusuf Sarıkaya Hz Muhammet (sav) ve Şahsiyet İnşası

NELER SÖYLENDİ?

Website Yorumları

Yusuf Sarıkaya

DİĞER YAZILARI Paşaköy Hasan Paşa Camii / Yozgat Bir Bayram Daha Böyle Geçti Ahde Vefa Çeyizname Kadim Değerimiz Komşuluk Kün Fe Yekûn (Ol! Der ve Oluverir) Yine Dil Konusu Hurdacılar / Eskiciler Yanlışa Yanlış Demeliyiz Ak Köprü (Â Köprü) Din ve Sanat Dilber Ana ve Şehit Babası (Çanakkale Şehidi) Elveda Ya Şehr-i Ramazan Ailem Benim TRT Çocuk Dizileri Değerlerimiz ve Ramazan İklimi Mahyaların ve Mânilerin Dili Bursa Irgandı Köprüsü Yuvamız Tehdit Altında Tarihe Tanıklık Eden Şehir Bursa Bizim Kuşak /10 Bizim Kuşak-9 Bizim Kuşak /8 Bizim Kuşak /7 Bizim Kuşak /6 Karavanda Tehlikeli Hayat Yaşanmış Acı ve İbretlik Olaylar Şehirlerimiz Elli Yılın Ardından Bizim Kuşak /5 Bizim Kuşak /4 Bizim Kuşak /3 Bizim Kuşak /2 Bizim Kuşak /1 Malumat İlim midir Musa’nın Asası Sumud Firkat Üzer Vuslat Sevindirir Çocuklar Ağlarsa Esmaü’l Hüsnâ Mevlid-i Nebi Vatan Devlet ve Hükümet Gargat Sizi Kurtaramaz Alışkanlıklarımızın Esiri Olmayalım İnsan ve Nisyan Kaskatı Gazze Ashab-ı Uhdud Zifiri Karanlıktan Fecrin Aydınlığına Çıktığımız Gece: 15 Temmuz 2016 Cuma Silahları Yakmaya Götüren Süreç A.Ş.K. Vakfı Buluşması Kur’an Mealleri ve Bir Kaşık Suda Fırtına Koparmak Zıplama Sanat mıdır Katil İsrail’in İran’a Saldırısı ve Nefsi Müdafaa İsrail Güçten Anlar Kurban Olabilmek Haccın Şuuruna Ermek-3 Haccın Şuuruna Ermek /2 Haccın Şuuruna Ermek /1 Gazze'de Anneler Günü En Sağlam Kalemiz: Ailemiz TRT Dizileri Üzerine Mahmut ve Meryem Algı Metaforu ve Etkisi Tartışma Sanatı Her Geceyi Kadir Bil Kendini Yeniden Tanımanın Yolu: İtikâf Ramazanı Anlamak Ve Anlamlı Kılmak /3 Ramazan’ı Anlamak ve Anlamlı Kılmak /2 Ramazanı Anlamak ve Anlamlı Kılmak-1 Misyonerlik ve Amaçları /2 Misyonerlik ve Amaçları /1 Sıçandan (Fareden) Doğan Kendir Keser Saman Pazarında Mücevherat Satmak Gazze Kaybetti mi Kazandı mı? Ah Bizim İhmalkârlığımız Ah Çığlıklarımız ve Çiğliklerimiz Medeniyetimizin Beşiği Camilerimiz Üç Aylar Üzerine Kısa Bir Yorum Yeşil Türbe’de Yankılanan Ses Vakıf Medeniyeti Zor Zamanlarda Ensar Olabilmek Engelli misiniz? Engel(siz) misiniz? Dünyayı Çocuklar Yönetsin Yûsufî Bakış Ceketin Cebi Kapalı Olmak Güz Mevsimi Sezai Karakoç veya Çağdaş Sufi Evlatlarıma Nasihatlerim /4 Evlatlarıma Nasihatlerim /3 Evlatlarıma Nasihatlerim-2 Evlatlarıma Nasihatlarım /1 Şehirleşen Köyler İmam Hatip Liseleri Siyonist İsrail’in Kelime Oyunları Oyuna Gelmeyelim Değerlerimize Saldırı Narin'ce Düşünceler Ah Filistin ah! Şairimden Mektubum Var Ayrıntılara Takılıp Öz'e Ulaşamamak Ömrümüz Hep Böyle mi Geçecek Yarım Asırlık Dostluk Vicdan mı Cüzdan mı? Sokak Hayvanları Veya Hayvanları İstismar Takiyye ve Merdivenaltı Üretim Üç Günlük Seyahatin Ardından Vefa Bir Semt Adı Mıdır? Yok Edici Tehlike Siyonist Zulmün Çığlıkları Fetih ve İşgal Sabah Namazında Üç Saftık! Bireyselleşme Adı Altında Tükenişe Giden Yol Güç Zehirlenmesi ve Siyonizm Afrika Menekşesi Din ve Dil Konusu Bayramların Hayatımızdaki Yeri Kadir Gecesi / Kader Gecesi Len Nerka: Asla Diz Çökmeyeceğiz Gazze: İnsanlığın İmtihanı Ramazan'ı Anlama ve Anlamlı Kılma Bursa Hanlar Bölgesi Filistin'de Soykırım ve Batı'nın Değerleri! İffetli Olmak ve İftiraya Uğramak Sivri Tepe ve Pamuk Miraç Mucizesinin Hediyesi Namaza Dair Hikmetler Bursa'da Zaman Bursa'da Küçük Bir Gezinti Mahmut Kanık ve Yaşar Kaplan Hayra Alamet Değil /2 Hayra Alamet Değil /1 İsrail Mitler ve Terör Gazze Direnişi Yüzümüz mü Var?! Seyahat Ya Resulallah! ABD ve Dünya Jandarmalığı veya Katil Devlet Sezai Karakoç ve Çağdaş Sufi Yahudilerin Kahrolası Azgınlıkları Gazzeli Annenin Feryadı Siyonist Hahamlardan Fetva Alma Hırsızlığı Demir Kubben Başına Çöksün Siyonist İsrail Kalbi Mühürlü Olanlar Niçin İsrail Devleti de Yahudi Devleti Değil? Çocuk ve Ölüm Gözyaşı Aşkla Yapılacak Görevler A.Ş.K Vakfı Bursa'da Çocuk Olmak Ey Resul! Bu Çağın Adı Ne Olsun? Güzel Ahlak ve Nefs Atışması 1988 Yılı Nobel Edebiyat Ödülü İnsanın Dört Mevsimi Gençlik ve Bazı Sorunları Muallim Naci Nefs ve Akıl Atışması Merhamet Elçisine Arzımdır Ali Ulvi Kurucu Emin Acar İle Kısa Bir Görüşme Nefs ve Vicdan Atışması Hayat ve Memat Anadolu'da Geleneksel Düğünlerimiz Hicret Bir Dirilişin Adıdır İradeyi İpoteğe Vermek Allah'a Sevimsiz Gelen Helal Şehzade Ahmet Efendi İle Kısa Bir Görüşme Çocuklarımızın İyiliği İçin Onlarla Kötü Olmayalım Kurban Olsun Diye... Eğitim Hayatımdan İbretlik Bir Anı Dilin Gücü ve Afetleri Terk Edilmişliğin Acı Sonu Helena'nın Havva Oluşu Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /3 Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /2 Tedbirden Sonra Tevekkül Bilinmeyen Üniversite - Salih Dane Hoca Efendi ve İstinye/ Mahmutçavuş Camii Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /1 Dilber Ana ve Elmas Kadın Özdeyişler Yazmak Sorumluluk İster