Tartışma Sanatı

Ebu Hanife (r.a.) öğrencilerine cedel ilmini yani tartışmayı yasaklamış. Öğrencileri bu alanda hocalarının maharetini bildikleri için yasağa anlam verememişler ve hocalarına: “ Hocam bu işi en iyi yapan sizsiniz, bize neden bunu yasaklıyorsunuz?” diye sormuşlar. İmam, öğrencilerine, “ Evlatlarım biz bir konuyu tartışırken hakikat ortaya çıksın da tek benim görüşüm kaybetsin” mantığı ile tartışırdık. Siz ise: “Benim dediğim kabul görsün, ben galip geleyim de gerisi önemli değil düşüncesiyle tartışıyorsunuz. Bu düşünceden de hakikat ortaya çıkmaz. O nedenle yasakladım.” Demiş.

Şu inceliğe bakar mısınız? Tartışmadan maksat gerçeğin ortaya çıkması için çaba sarf etmektir. Bu nedenle de “Müsademe-i efkârdan bârikai hakikat doğar.” Yani fikirlerin tartışmasından hakikat ışıkları doğar denmiştir. Fikir yoksa ve tartışma sanatı bilinmiyorsa buralardan hakikat güneşi doğmaz. Olsa olsa bir sürü yalan ve iftiralar sökün eder. Bu nedenle tartışmalara fikri olan girmeli, kaba kuvvet ve şantajla gerçeğe ulaşılması imkânsızdır. Bu nedenle bağırarak, oraya buraya saldırarak gerçeğe ulaşmamız mümkün değildir. Bundan sebep tartışmalar hakarete ve nobranlığa eviriliyor. Bu sarmaldan derhal kurtulmamız gerekir toplum olarak.

İSAV (İslami Araştırmalar Vakfı) tarafından Araştırma ve İnceleme Dizisi:19. cep kitabını okudum. Yazarı Prof. Dr. Mikdat Yalçın. Şimdi sizlere bu kitaptan sadece konu başlıklarını naklederek yazımı nihayetlendirmek istiyorum:

“1- Tartışmalarda iyi niyetli olmak gerekir.
2- Her ne kadar fikir ayrılığı olsa da bunun geçici olduğunu kabul etmelidir.
3- Fikirde ayrılık olsa da amaçta birlik olmalı ve birlikte amaca yürünmelidir.
4- Tartışmada ilk amaç gerçeğe ulaşmak olmalıdır.
5- Her tartışmada kendini diğerlerinin yerine koymalıdır.
6- Tartışmaya yapıcı bir tutumla başlamalıdır.
7- Tartışılan kişi alanında uzman ise görüşlerine ayrıca hürmet etmelidir.
8- Tartışmada sövüp sayma, hakaret olmamalıdır.
9- Tartışılan konular abartılmamalıdır.
10- Tartışmada adaletten ayrılmamalıdır.
11- Fikir ve görüş ne pahasına olursa olsun dikte etmeye çalışılmamalıdır.
12- Tartışma hür bir ortam içinde olmalıdır.
13- Taraflar birbirlerini küçümsememelidir.
14- Taraflardan birisi kötü ve kaba davranacak olursa onu iyilikle savmalıdır.
15- Bir görüşe karşı çıkıldığında niçin karşı çıktığı sorulmalıdır.
16- Birini tenkit ederken bilgisiz ve delilsiz ileri atılmamalıdır.
17- Tartışmalara yıkıcı değil yapıcı bir ruhla girmelidir.
18- Tartışmalara taassuptan uzak bir üslup ile girmelidir.
19- Karşı tarafın fikir ve görüşü tenkit ediliyorsa yerine daha iyisi ortaya konmalıdır.
20- Süratli karar vermekten çekinmelidir.
21- Karşı tarafa söylemediği bir şeyi söylemiş gibi itham etmekten kaçınmalıdır.
22- İnsanların sözünü kesip ikide bir lüzumlu lüzumsuz araya girmemelidir.
23- Tarihte cereyan eden özellikle İslam âlimlerinin tartışma usullerinden örnek alınmalıdır.
24- Öfkeli olarak tartışmaya girmemelidir.
25- Tartışmaya girerken doğal olarak görüş ayrılıklarının olabileceği bilmelidir.
26- Tartışmaya katılan, sonunda başarısızlık hissederse bunun sebebini kendinde aramalıdır.
27- Münazaraya katılan şahıslara göre taktik uygulanmalıdır.
28- Bir insanı ikna edebilmek için önce gönlünü fethetmek gerekir.
29- Karşı taraf adabı ile dinlenmelidir.
30- Sert çıkışlardan çekinmek gerekir.
31- Tartışma alevlendiğinde alevi söndürmeye çalışmak icap eder.
32- Önemli tartışmaları tartışma usulünü bilen, âdil ve tarafsız iyi bir idareci yönetmelidir.”

Tartışanlar arasında her iki tarafın da doğruluğunu kabul ettiği öcüllerinin olması gerekir. Ortak öncülleri olmayanların tartışmalarından ancak kavga ve gürültü çıkar. Doğru sonuca ulaşacak kıyas beklemek faydasızdır. Bu gün çektiğimiz sıkıntı budur. Ne de olsa Demokrasi var!

ETİKETLER: Yusuf Sarıkaya Tartışma Sanatı

NELER SÖYLENDİ?

Website Yorumları

Yusuf Sarıkaya

DİĞER YAZILARI Kün Fe Yekûn (Ol! Der ve Oluverir) Yine Dil Konusu Hurdacılar / Eskiciler Yanlışa Yanlış Demeliyiz Ak Köprü (Â Köprü) Din ve Sanat Dilber Ana ve Şehit Babası (Çanakkale Şehidi) Elveda Ya Şehr-i Ramazan Ailem Benim TRT Çocuk Dizileri Değerlerimiz ve Ramazan İklimi Mahyaların ve Mânilerin Dili Bursa Irgandı Köprüsü Yuvamız Tehdit Altında Tarihe Tanıklık Eden Şehir Bursa Bizim Kuşak /10 Bizim Kuşak-9 Bizim Kuşak /8 Bizim Kuşak /7 Bizim Kuşak /6 Karavanda Tehlikeli Hayat Yaşanmış Acı ve İbretlik Olaylar Şehirlerimiz Elli Yılın Ardından Bizim Kuşak /5 Bizim Kuşak /4 Bizim Kuşak /3 Bizim Kuşak /2 Bizim Kuşak /1 Malumat İlim midir Musa’nın Asası Sumud Firkat Üzer Vuslat Sevindirir Çocuklar Ağlarsa Esmaü’l Hüsnâ Mevlid-i Nebi Vatan Devlet ve Hükümet Gargat Sizi Kurtaramaz Alışkanlıklarımızın Esiri Olmayalım İnsan ve Nisyan Kaskatı Gazze Ashab-ı Uhdud Zifiri Karanlıktan Fecrin Aydınlığına Çıktığımız Gece: 15 Temmuz 2016 Cuma Silahları Yakmaya Götüren Süreç A.Ş.K. Vakfı Buluşması Kur’an Mealleri ve Bir Kaşık Suda Fırtına Koparmak Zıplama Sanat mıdır Katil İsrail’in İran’a Saldırısı ve Nefsi Müdafaa İsrail Güçten Anlar Kurban Olabilmek Haccın Şuuruna Ermek-3 Haccın Şuuruna Ermek /2 Haccın Şuuruna Ermek /1 Gazze'de Anneler Günü En Sağlam Kalemiz: Ailemiz TRT Dizileri Üzerine Mahmut ve Meryem Algı Metaforu ve Etkisi Her Geceyi Kadir Bil Kendini Yeniden Tanımanın Yolu: İtikâf Ramazanı Anlamak Ve Anlamlı Kılmak /3 Ramazan’ı Anlamak ve Anlamlı Kılmak /2 Ramazanı Anlamak ve Anlamlı Kılmak-1 Misyonerlik ve Amaçları /2 Misyonerlik ve Amaçları /1 Sıçandan (Fareden) Doğan Kendir Keser Saman Pazarında Mücevherat Satmak Gazze Kaybetti mi Kazandı mı? Ah Bizim İhmalkârlığımız Ah Çığlıklarımız ve Çiğliklerimiz Medeniyetimizin Beşiği Camilerimiz Üç Aylar Üzerine Kısa Bir Yorum Yeşil Türbe’de Yankılanan Ses Vakıf Medeniyeti Zor Zamanlarda Ensar Olabilmek Engelli misiniz? Engel(siz) misiniz? Dünyayı Çocuklar Yönetsin Yûsufî Bakış Ceketin Cebi Kapalı Olmak Güz Mevsimi Sezai Karakoç veya Çağdaş Sufi Evlatlarıma Nasihatlerim /4 Evlatlarıma Nasihatlerim /3 Evlatlarıma Nasihatlerim-2 Evlatlarıma Nasihatlarım /1 Şehirleşen Köyler İmam Hatip Liseleri Siyonist İsrail’in Kelime Oyunları Oyuna Gelmeyelim Değerlerimize Saldırı Hz. Muhammet (sav) ve Şahsiyet İnşası Narin'ce Düşünceler Ah Filistin ah! Şairimden Mektubum Var Ayrıntılara Takılıp Öz'e Ulaşamamak Ömrümüz Hep Böyle mi Geçecek Yarım Asırlık Dostluk Vicdan mı Cüzdan mı? Sokak Hayvanları Veya Hayvanları İstismar Takiyye ve Merdivenaltı Üretim Üç Günlük Seyahatin Ardından Vefa Bir Semt Adı Mıdır? Yok Edici Tehlike Siyonist Zulmün Çığlıkları Fetih ve İşgal Sabah Namazında Üç Saftık! Bireyselleşme Adı Altında Tükenişe Giden Yol Güç Zehirlenmesi ve Siyonizm Afrika Menekşesi Din ve Dil Konusu Bayramların Hayatımızdaki Yeri Kadir Gecesi / Kader Gecesi Len Nerka: Asla Diz Çökmeyeceğiz Gazze: İnsanlığın İmtihanı Ramazan'ı Anlama ve Anlamlı Kılma Bursa Hanlar Bölgesi Filistin'de Soykırım ve Batı'nın Değerleri! İffetli Olmak ve İftiraya Uğramak Sivri Tepe ve Pamuk Miraç Mucizesinin Hediyesi Namaza Dair Hikmetler Bursa'da Zaman Bursa'da Küçük Bir Gezinti Mahmut Kanık ve Yaşar Kaplan Hayra Alamet Değil /2 Hayra Alamet Değil /1 İsrail Mitler ve Terör Gazze Direnişi Yüzümüz mü Var?! Seyahat Ya Resulallah! ABD ve Dünya Jandarmalığı veya Katil Devlet Sezai Karakoç ve Çağdaş Sufi Yahudilerin Kahrolası Azgınlıkları Gazzeli Annenin Feryadı Siyonist Hahamlardan Fetva Alma Hırsızlığı Demir Kubben Başına Çöksün Siyonist İsrail Kalbi Mühürlü Olanlar Niçin İsrail Devleti de Yahudi Devleti Değil? Çocuk ve Ölüm Gözyaşı Aşkla Yapılacak Görevler A.Ş.K Vakfı Bursa'da Çocuk Olmak Ey Resul! Bu Çağın Adı Ne Olsun? Güzel Ahlak ve Nefs Atışması 1988 Yılı Nobel Edebiyat Ödülü İnsanın Dört Mevsimi Gençlik ve Bazı Sorunları Muallim Naci Nefs ve Akıl Atışması Merhamet Elçisine Arzımdır Ali Ulvi Kurucu Emin Acar İle Kısa Bir Görüşme Nefs ve Vicdan Atışması Hayat ve Memat Anadolu'da Geleneksel Düğünlerimiz Hicret Bir Dirilişin Adıdır İradeyi İpoteğe Vermek Allah'a Sevimsiz Gelen Helal Şehzade Ahmet Efendi İle Kısa Bir Görüşme Çocuklarımızın İyiliği İçin Onlarla Kötü Olmayalım Kurban Olsun Diye... Eğitim Hayatımdan İbretlik Bir Anı Dilin Gücü ve Afetleri Terk Edilmişliğin Acı Sonu Helena'nın Havva Oluşu Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /3 Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /2 Tedbirden Sonra Tevekkül Bilinmeyen Üniversite - Salih Dane Hoca Efendi ve İstinye/ Mahmutçavuş Camii Dostlarım Olan Kitaplarımla Hikâyelerim /1 Dilber Ana ve Elmas Kadın Özdeyişler Yazmak Sorumluluk İster