Bayram; Kâşgarlı Mahmud’un tespitine göre kelimenin aslı Farsça beẕrem/beẕrâm (بذرام/بذرم) olup “sevinç ve eğlence günü” demektir ve beyrem/bayram telaffuzu Oğuzlara aittir (Dîvânü lugāti’t-Türk Tercümesi, I, 263, 484; III, 176)
Bayram kelimesinin Arapçası, sözlüklerde “âdet halini alan sevinç ve keder; bir araya toplanma günü” anlamlarıyla karşılanan “îd”dir.
Bayramlar, İslam öncesi toplumların hayatında da görülen olağan üstü günlerdir. Bu günlerde yaşanan heyecanın derecesi insanların ahlâk anlayışları ile orantılı olmakta ve bazı toplumlarda başka zaman yapılması hoş karşılanmayan, hatta suç oluşturan hareketlerin dahi bayramlarda büyük bir serbestlik içinde yapılabildiği görülmektedir.
Eski Türkler’de Bayram. Osman Turan, Kâşgarlı Mahmud’un bayram kelimesini açıklarken, “İslâm’dan önce Türklerin îd günü yok idi” demesini haklı olarak, “İslâmî bayramları yoktu” şeklinde anlamakta ve elde yeterince yazılı belge bulunmamasına rağmen Türklerin İslâmiyet öncesinde birçok bayramlarının mevcut olduğunu söyleyerek bunlara dair çeşitli bilgiler vermektedir (İA, II, 421-422). Bu bilgiler arasında, Hunların devlet büyüklerinin her yılın başında hükümdarın karargahında toplanarak yer ve gök tanrılarına kurban kestikleri, beşinci ayda da Ötüken’e yakın bir yerde yine kurban kesildiği ve büyük törenler tertip edildiği yer almaktadır.
Bayram; genel anlamda “sevinç ve eğlence günü” olarak anlaşılmaktadır.
Tüm bu açıklamalara göre baktığımızda bayram; millî, dinî veya özel olarak önemi olan ve kutlanan gün veya günler olduğu görülmektedir.
Bizim bu günkü konumuz ise genel anlamdan ziyade “Mü’minlerin Bayramı”dır.
Mü’minlerin, gerçek mânâda yaşayabilecekleri beş (5) adet bayramı vardır:
Birincisi, özellikle günümüzde her türlü olumsuzluk ve keşmekeşin içinde (nefsine rağmen) kendini koruyarak gününü “günahsız” geçirebilmek Mü’min için bayramdır.
İkincisi, dünyanın tüm cazibelerine rağmen iman ve itikadından ödün vermeden yaşayıp ahirete “imanlı” olarak göçmek Mü’min için bayramdır.
Üçüncüsü, ahiret aleminde üzerinden geçilmesi gereken kıldan ince, kılıçtan keskin olduğu söylenen “Sırat Köprüsü”nden geçmek Mü’min için bayramdır.
Dördüncüsü, ahiretteki tüm hesaplar görüldükten sonra salih amel sahibi olarak her Mü’minin arzuladığı “cennete” girmek Mü’min için bayramdır.
Beşincisi, bayramdan da öte bir Mü’minin erişebileceği en yüce mertebe, en yüce sevinç ve mutluluğu yaşayabileceği, Allah’u Teâlâ’nın “cemalini kuluna lütfettiği an” Mü’min için bayramın da bayramıdır.
Rabbim, cümlemizin bu beş bayramı sırasıyla yaşayan kullarından olmamızı nasip ve müyesser eylesin inşallah.
BAYRAM SENİNDİR
Günahsız bir günü geçtiysen eğer,
İnan ki o zaman bayram senindir!
Dünyadan imanlı göçtüysen eğer,
İnan ki o zaman bayram senindir!
Hakkın şarabını içmiş biriysen,
O’nun turabını seçmiş biriysen!
En son sıratını geçmiş biriysen,
İnan ki o zaman bayram senindir!
Ektiğin hasadı derdiğin zaman,
Rabbine hesabı verdiğin zaman!
Cennetine sabi girdiğin zaman,
İnan ki o zaman bayram senindir!
Nezdinde amelin nimetse kula,
Ruhunda emelin hikmetse kula!
Cennette cemalin lütfetse kula,
İnan ki o zaman bayram senindir!
Pir-î Fânî der ki; aşkın Hak ise,
Gönülden gönüle meşkin Hak ise!
En garip bülbüle köşkün Hak ise,
İnan ki o zaman bayram senindir!
Nevin Bahtişen
Hayat Döngüsü
Mine Çağlıyan
Sonsuzluğun Frekansı 16 / Gölge Güçlerin Yükselişi
Ebru Bozcuk
Kadim Köklerimizin Tanrıçası Umay Ana
Sedat İlhan
Kurduğum Dengelerim /4
Hamiyet Su Kopartan
Türkçemizin İncelikleri (I)
Suna Türkmen Güngör
Çağları Aşan Gönül Yolcusu / Yunus Emre
Dilek Tuna Memişoğlu
Ah Srebrenitsa
Mehmet Şahan
Paylaşmak /3
Serhan Poyraz
Yeşil Mürekkep / Osman Balcıgil
Gevher Aktaş Demirkaya
Perde Arkasındaki Söz Hacivat ve Karagöz Neden Öldürüldü
Hakan Cucunel
Eylül Geldi
Hüseyin Uyar
Değerli Yalnızlık
Ahmet Furkan Demir
Enver Paşa
Ümmügülsüm Hasyıldırım
Bir Dilek Tut
Şükrü Doruk
Dil Hassasiyeti: Sözün Yükü, Sessizliğin Hikmeti
Yusuf Sarıkaya
Paşaköy Hasan Paşa Camii / Yozgat
Hilmi Yavuz
Selahattin Hilav
Deniz İmre
Küçük Bir Ülke
Musa Aşkın
İnsanın Görünmeyen Mirası
Prof. Dr. Nevzat Tarhan
Ben Toksik miyim?
Sami Çelik
Her Nisan Ayı Yaklaştığında...
Demet Mannaş Kervan
Sorgula
Ayşe Parlar Gürkan
Ah Neo!
Haluk Özdil
Yazdım Çünkü O Bir Anneydi ve Tek Suçu Kadın Olmaktı
Ümit Polat
Hakan Bahçeci’nin Öykü Yoculuğu
Muhammet Çavdar
Bir Uyku Bin Ölüm
Reyhan Mete
Ey Ruh! Geldiysen Üç Kez Tıkla
Esedullah Oğuz
İçimiz Dışımız Suriye
Cengiz Hortoğlu
Mutlu Olmak mı Nasıl Yani?
Ufuk Batum
Yediği Ayazı Unutmamak
Uzman Klinik Psikolog, Dr. Ezgi Yaz
Hayat Gökyüzüdür, Bakış Açımız da Teleskop
Tamer Şahin
Dünyalı Barış Manço
Kadir Çelik
Affet Bizi Güzelhisar