TERTİL: “İman edip hissederek okumak.”
İnsanın manevi bedeninin midesi akıldır. Nasıl ki, gıdalar midede hazmedildikten sonra elde edilen vitaminler ilgili bölümlere ayrıştırılarak ait olduğu azalarımıza fayda sağlıyorsa ilim de öyledir. Çünkü, ilim aklın gıdasıdır. İlimden istifade edebilmemiz için öncelikle akıl midesinde hazmedilmesi gerekiyor.
Akıl, ilmi hazmettikten sonra diğer organlara tanzim eder. Diğer organlar da bu hazmedilmiş ilimi kendi kabiliyet ve fıtratlarına göre değerlendirirler. Kalbin bu hazmedilmiş ilimden aldığı hisse ile vicdanın aldığı hissenin mahiyeti farklıdır.
Kalbin kabiliyeti, ilmin ve buna bağlı olan imanın kuvvetine göre şekillenir. Bu yüzden kalbin kabiliyetini derinleştirmek ve kuvvetlendirmek, ancak ilimde gelişme ve ilerleme ile mümkündür. Buradaki ilim, müspet ve felsefi ilimler değil, iman ve marifete bağlı ilimlerdir. Yani bu ilim, kaynağını Kur’an’dan alan hakikatten hasıl olan iman ve marifet ilmidir.
İşte tüm bu açıklamalar ışığında akıl midesinden hazmedilmiş olarak kalbin algıladığı ilmin okunmasına “kalben iman edip hissederek okumak” (Tertil üzere okumak) diyoruz.
Manevi besinlerimiz her ne kadar akıl midesinde hazmedilerek gelmiş olsa da burada asıl görev kalbe düşmektedir. Çünkü, kalbe gelen manevi vitaminlerin doğru algılanıp doğru değerlendirilmesi tamamen kalbin marifetine bağlıdır. Kalp, aldığı manevi vitaminleri ne kadar doğru, ne kadar “tertil” üzere okursa, kalpteki imanın kuvveti ve yüceliği de o kadar büyük olacaktır. Aksi takdirde, manevi besinlerin akıl midesinde hazmedilmiş olmasının bir önemi kalmaz. Manevi vitaminlerimizin imanımızı güçlendirmesi ve yüceltmesi, ancak ve ancak kalbin “tertil” üzere okumasıyla mümkündür. Bu da kalben güçlendirilmiş, yüceltilmiş ve onaylanmış “salih iman” demektir.
Salih iman sahibi olan kişinin kalbi, her an Allah’u Teâlâ’yı anmakla meşgul olur. Bu meşguliyet o kişinin sadece kalp ile diline değil; hayatının her anına, bedeninin her zerresine yansır ve biz buna; “zikir” diyoruz.
Aslında bütün ibadetlerin özü ve aslı, Allah Teâlâ’yı hatırlamak ve O’na itaat etmektir. Allah’a itaat ise, Kur’ân veya hadislerde yer alan bir takım güzel sözleri sadece söylemek veya tekrarlamak değil; bilakis her halükârda Allah’a kulluk şuuru içerisinde bulunmak ve tam bir teslimiyet göstermek, her hal ve şartta O’nun sürekli bizi gözetlediğini zihnimize yerleştirmektir. İşte gerçek anlamda; “zikir” budur.
Şimdi birlikte düşünecek olursak:
“Tertil” üzere okumak; insanı, salih iman sahibi, “İnsan-ı Kâmil” derecesine yüceltiyor.
“Tertil” üzere okumak, insanın hep zikirle meşgul olmasını sağlıyor.
“Tertil” üzere okumak, insanın her an Allah’u Teâlâ’nın onu gördüğünü düşünerek yaşamasını sağlıyor.
Rabbim, cümlemizi; “Tertil üzer okuyan” kullarından olmamızı nasip eylesin inşallah.
Sedat İlhan
Çözümsüzlük /5
Musa Aşkın
Usulca Sessizlik
Yusuf Sarıkaya
Bizim Kuşak /8
Serhan Poyraz
Shakespeare ve Hamlet / Mina Urgan
Dilek Tuna Memişoğlu
Yeni Yıla Girerken
Ümmügülsüm Hasyıldırım
Yeni Yılınız Kutlu Olsun
Gevher Aktaş Demirkaya
Kızılca Gün - 27 Aralık 1919 Cumhuriyete Giden Yolun Dönüm Noktası
Ahmet Furkan Demir
Hiss-i Urfa
Mehmet Şahan
Edep Edebiyat Medeniyet Ekseninde İnsan
Ebru Bozcuk
Kandır Beni 2026
Deniz İmre
Schopenhauer’in Sarkacında: Bir Sağa Bir Sola
Nevin Bahtişen
Hayatımdan Notlar
Hüseyin Uyar
Yeni Çağda Dostluk Paradoksu
Ayşe Parlar Gürkan
Ah Neo!
Sami Çelik
Gece ve Sis
Prof. Dr. Nevzat Tarhan
Hayatın Matematiğini Öğrenmek
Haluk Özdil
Yazdım Çünkü O Bir Anneydi ve Tek Suçu Kadın Olmaktı
Hilmi Yavuz
Kayboluş ve Yıkım
Mine Çağlıyan
Özgürlük
Suna Türkmen Güngör
Ruhun Terazisi
Ümit Polat
Hakan Bahçeci’nin Öykü Yoculuğu
Ayfer Güney
Dur
Hamiyet Su Kopartan
Meşguliyet
Turan Demirci
Yapılmayacaklar Listesi
Muhammet Çavdar
Bir Uyku Bin Ölüm
Reyhan Mete
Ey Ruh! Geldiysen Üç Kez Tıkla
Esedullah Oğuz
İçimiz Dışımız Suriye
Hakan Cucunel
Türk Edebiyatı ve Türkçe Edebiyat
Cengiz Hortoğlu
Mutlu Olmak mı Nasıl Yani?
Ufuk Batum
Yediği Ayazı Unutmamak
Şükrü Doruk
Alma Ağacı
Uzman Klinik Psikolog, Dr. Ezgi Yaz
Hayat Gökyüzüdür, Bakış Açımız da Teleskop
Demet Mannaş Kervan
Sözde Hayvanseverin Eseri: Sokak Köpeği
Tamer Şahin
Dünyalı Barış Manço
Kadir Çelik
Affet Bizi Güzelhisar