Sokrates 10

Sedat İlhan

08-06-2024 16:00

Advert

Sanki iyi birşeyler yazmışım gibi bir hissiyat oluştu içimde. Genel bir değerlendirme şart oldu bu nedenle… Masaya yatıralım dostlarla, hepimiz için, hep birlikte.

​Evet, farklı bir bakış açım var. Hayatın içinde arıyorum cevaplarımı. İnsanlığımı hesaba katarak, kendi sorumluluğumu alma gayretiyle. Yeterli olabilir mi?

​Batı felsefesini tek cümle ile özetleyelim desek, yaratılışa cevap aramak çıkabilir karşımıza. Ya doğu felsefesi ne ile uğraşmış? Anlaşılan o ki, yaratıcıyı bulmuşlar. Yine de boş durmamışlar. Demektir ki, asıl problemimiz yaratıcının varlığı veya yokluğu değil.

​İnsan nedir veya ben kimim?

​Bir yaratıcı var ise zamana hakim olmalı. Her; “Daha önce ne vardı?“ sorusu yeni bir arayıştır. Sorularımız olduğu sürece bulduğumuz söylenemez.

​Bir yaratıcının varlığına delil olarak doğadaki, dünyadaki, kainattaki düzen gösterilir, genelde. Mutlaka çok şey ifade ediyor olmalı insanlığımıza. Ancak bana zamanın olmadığı bir… Burada duraksadım. Çünkü herşey zaman ile anlamlı. Sanki bir pencere açıldı ama üzerinde düşünmeye ihtiyacım var. Baharın kışı takip etmesi, doğumun ölümü… Zaman ile anlamlı, zamana bağlı. Zamanın olmadığı bir şeye ne denilebilir ki?

Farkında mısınız, bilmem. Sanki sıradan bir şeyden bahseder gibi iki kelime ile geçiştirdiğim şey hakkında saatlerce konuşulsa yeridir. Kainattaki düzen?.. Akılları durduran ihtimal hesaplarından bahseder bilim. Herhangi bir şey ispat etmeye çalışmıyorum. Yaratıcıyı yarattıklarında aramanın abesliğidir kast ettiğim. O’nu bilmek, bilinmezlikler ile mümkün. Tabii ki, öğrenmeliyiz öncelikle, bilmediğimizi.

Bilmediğimizi bilmek… Bu söz bir yerlerden tanıdık geldi sanki. Her ne kadar Sokrates demiş olsak da insanlığımızı konuştuğumuzu söylemiştik. Mutlu mesut yaşayabilmemiz için gerekli olan her ne var ise kişisel gelişim uzmanlarımız, filozoflarımız söyleyivermişler. Okuyoruz, öğreniyoruz. Farklı pencerelerden görülüp kelimelere dökülen, tanımlanmaya çalışılan kamil insanın veya mükemmel toplum hayatının tüm özelliklerini bir şekilde, ucundan kıyısından bilmediğimizi bilmeye bağlamak mümkün. Saygı mesela. Bildiğimizi sandığımızda hiç mi hiç aklımıza gelmiyor, gelmeyebiliyor. Benim için böyle.

​Eğer ciddi bir mantık hatası yapmadı isek, hem Yaratıcıyı bulabilmek hem de bilge bir hayat yaşayabilmek için ihtiyacımız olan tek şey, bilmediğimizi öğrenmek.

Dostlar, benden bu kadar. Sonrasını bilmiyorum çünkü. Belki yazmayı bırakmalıyım öğrenmek için. Dağda koyunlar ile halleşmeliyim. Esen rüzgara fısıldamalıyım yüreğimdeki sevgiyi, hasreti. Suya veya. Dere tepe dolaşıp sevgiliye ulaşır ümidiyle…

Gerçekten işe yarayacağını bilseydim, sanırım yapardım. Yıllar önceydi. Geri dönüşüm için ambalaj malzemelerini topladım çöplüklerden. İçimdeki ben hiç eksilmedi, küçülmedi. Ekmek parası için yaşanmışlığım bu ise öğrenmek için ne yapsam fazlasını bulabilirim, korkarım.

​İşin sırlı tarafı burada başlıyor zaten. Söylemlerin, yapılanların aynı veya zıt olması farketmiyor. Her ne durumda olursa olsun, bilmek, hüküm verebilmek mümkün değil. Çünkü bildiğimizi sanmalarımız ayağımıza prangadır. İyi veya kötü…

​Kendimizi kötü hissederek iyilik yapmamız, iyilerden olmamız mümkün değil. Her kötünün, kötülüğün mazereti var bu nedenle. Diğerleri hakkında kötü hükmümüz aynıyla karşılık bulabilir. Ar damarı patlayabilir. Yüzü kızarmadan kötülük yapmaya devam edebilir artık, fazlasıyla…

İyilik yaptığımıza inanmamız da gerçek iyilerden olmaya engel. Veren el olmanın ağırlığını taşıyamayabiliriz, mesela. Muhtaç olanları küçük görebiliriz, değersiz. Ve sonunda her şeyi yapmayı hak bilme makamı bizi bekler.

Düşünce dünyamızın açmazlarından birisi. Eğitim argümanı olarak gördüğümüz şey, korku. Sorgulanmalı bence. “Aman kötülerden olma!“ demek yerine; “İnandığını yap!“ sanki çok daha etkin. İnsan inanmadan iyilik yapamaz. Yapılması gerektiğine inanmak, yapması gerektiğine…

Veya, bilmeye başladığımızda iyilik yapabilir miyiz?

​Konunun tam olarak anlaşıldığını hissedemiyorum. Çünkü ben anlamıyorum. Anlamış olsa idim, dostların belki de hayata tutunma adına çırpınışlarını garipsemezdim. Havadan, sudan konuşmuş olsalar bile. Üç dakika önce söylediklerini tüm varlıkları ile yalanlıyorlarken. Önyargıları kelimelerinin arasından; “Cee!“ derken. Bilinmezleri bilme bilgeliğine(!) eriştikleri iddialarıyla… Her ne olursa olsun yaşanan, her şeye rağmen, sadece sevgi ile onlara huzur kaynağı olmaya çalışırdım. Karşılıksız, beklentisiz…

DİĞER YAZILARI Kurduğum Dengelerim /2 01-01-1970 03:00 Kurduğum Dengelerim /1 01-01-1970 03:00 Yapay Zekâm /2  01-01-1970 03:00 Yapay Zekâm 01-01-1970 03:00 Kalemim mi Kurudu Yoksa 01-01-1970 03:00 Gülebilseydim 01-01-1970 03:00 En Zor Öğrendiğimiz 01-01-1970 03:00 Sorularımız - Cevaplarımız 01-01-1970 03:00 Güneşin Sahibi  01-01-1970 03:00 Adına Ne Diyeyim   01-01-1970 03:00 Özür Diledim 01-01-1970 03:00 Genelleme 01-01-1970 03:00 Çözümsüzlük /6 01-01-1970 03:00 Çözümsüzlük /5 01-01-1970 03:00 Çözümsüzlük /4 01-01-1970 03:00 Çözümsüzlük /3 01-01-1970 03:00 Çözümsüzlük /2 01-01-1970 03:00 Çözümsüzlük 01-01-1970 03:00 Sosyal Medya Bağımlılığı 01-01-1970 03:00 Sokağın Ruhu /2 01-01-1970 03:00 Sokağın Ruhu /1 01-01-1970 03:00 Yazmak Bir İhtiyaç mıdır 01-01-1970 03:00 Sami Çelik Bey’e 01-01-1970 03:00 Karar Verilmişti 01-01-1970 03:00 Yalnızlık 01-01-1970 03:00 Çoğunluğun Olduğu Yer 01-01-1970 03:00 Sokakta Beşinci Gün /2 01-01-1970 03:00 Sokakta Beşinci Gün /1 01-01-1970 03:00 Neden Okumuyoruz 01-01-1970 03:00 Az Gittik Uz Gittik 01-01-1970 03:00 Kuran’da İnsan /10 01-01-1970 03:00 Kuran’da İnsan - 009 01-01-1970 03:00 Tanımlarımız 01-01-1970 03:00 Sokakta Dördüncü Gün  01-01-1970 03:00 Kuran’da İnsan /8 01-01-1970 03:00 Kur’an’da İnsan /7 01-01-1970 03:00 Kur’an’da İnsan /6 01-01-1970 03:00 Kur’an’da İnsan /5 01-01-1970 03:00 Kuran’da İnsan /4 01-01-1970 03:00 Kur’an’da İnsan /3 01-01-1970 03:00 Kur’an’da İnsan /2 01-01-1970 03:00 Kur’an’da İnsan /1 01-01-1970 03:00 Wu Wei Felsefesi 01-01-1970 03:00 Sinoplu Diyojen 01-01-1970 03:00 İnsan Nedir /4 01-01-1970 03:00 Sokakta Üçüncü Gün /3 01-01-1970 03:00 Sokakta Üçüncü Gün /2 01-01-1970 03:00 Sokakta Üçüncü Gün /1 01-01-1970 03:00 İnsan Nedir /3 01-01-1970 03:00 İnsan Nedir /2 01-01-1970 03:00 İnsan Nedir /1 01-01-1970 03:00 Hazırlık /2 01-01-1970 03:00 Hazırlık /1 01-01-1970 03:00 Taziye Ziyareti 01-01-1970 03:00 Her Zaman Haklıyız 01-01-1970 03:00 Anlaşıyorlar 01-01-1970 03:00 68’li Bir Yazar 01-01-1970 03:00 İç Sesim 01-01-1970 03:00 Sıratı Müstakim 01-01-1970 03:00 Felsefesiz Edebiyat /2   01-01-1970 03:00 Felsefesiz Edebiyat 01-01-1970 03:00 Saygının Yalnızlığı   01-01-1970 03:00 Budist Dostum 01-01-1970 03:00 Sokakta İkinci Gün 01-01-1970 03:00 Sokakta İlk Gün 01-01-1970 03:00 Zamanı Okumak 01-01-1970 03:00 Yolun Sonu Göründü /5 01-01-1970 03:00 Yolun Sonu Göründü /4 01-01-1970 03:00 Yolun Sonu Göründü /3 01-01-1970 03:00 Miras Haktır 01-01-1970 03:00 Bir Garip 01-01-1970 03:00 Yolun Sonu Göründü /2 01-01-1970 03:00 Sokakta Olmak / Sedat İlhan 01-01-1970 03:00 Yolun Sonu Göründü /1 01-01-1970 03:00 Negatif Düşünce / Sedat İlhan 01-01-1970 03:00 Sokrates’teki Ben 01-01-1970 03:00 Ben Deliyim 01-01-1970 03:00 İklim ve Enerji 01-01-1970 03:00 Âlim Çiftçi 01-01-1970 03:00 Kötü Bir Kimse Yok 01-01-1970 03:00 Konfüçyus 6 01-01-1970 03:00 Duyan Gerek 01-01-1970 03:00 Yıl 1983 01-01-1970 03:00 Konfüçyus /5 01-01-1970 03:00 Biraz Hasbihal 01-01-1970 03:00 Konfüçyus /4 01-01-1970 03:00 Konfüçyus /3 01-01-1970 03:00 Konfüçyus /2 01-01-1970 03:00 Konfüçyus /1 01-01-1970 03:00 Sokrates Tiyatrosu 01-01-1970 03:00 Kadın Olmak 01-01-1970 03:00 Hayır Diyebilmek 01-01-1970 03:00 Bağ Kurma - İletişim 01-01-1970 03:00 Bir Yaşanmışlık 01-01-1970 03:00 Bir Ben Vardır 01-01-1970 03:00 Sokrates /9 01-01-1970 03:00 Sokrates /8 01-01-1970 03:00 Sokrates /7 01-01-1970 03:00 Sokrates /6 01-01-1970 03:00 Sokrates /5 01-01-1970 03:00 Sokrates /4 01-01-1970 03:00 Sokrates /3 01-01-1970 03:00 Sokrates /2 01-01-1970 03:00 Sokrates /1 01-01-1970 03:00 Geçmişle Yüzleşmek /7 01-01-1970 03:00 Geçmişle Yüzleşmek /6 01-01-1970 03:00 Geçmişle Yüzleşmek /5 01-01-1970 03:00 Geçmişle Yüzleşmek /4 01-01-1970 03:00 Geçmişle Yüzleşmek /3 01-01-1970 03:00 Geçmişle Yüzleşmek /2   01-01-1970 03:00 Geçmişle Yüzleşmek 01-01-1970 03:00 Kötülerden Olmamak 01-01-1970 03:00 İyilerden Olmak 01-01-1970 03:00