Türk Edebiyatı mı Türkçe Edebiyat mı?

2021 verilerine göre Dünya’da en çok konuşulan diller arasında İngilizce birinci sıradadır. İngilizce üç yüz yetmiş dokuz milyon kişinin anadilidir. Anadili farklı olsa da yedi yüz elli üç milyon kişi de İngilizce konuşur.

Vikipedi’den edindiğim bilgiye göre Hindistan, Amerika Birleşik Devleti, Nijerya, Pakistan, Filipinler, İngiltere (Birleşik Krallık), Güney Afrika, Sudan, Kenya, Kanada, Uganda, Gana, Avustralya, Madagaskar, Kamerun, Zimbabve, Malavi, Zambiya, Ruanda, Sierra Leone, Papua Yeni Gine, Singapur, İrlanda, Yeni Zelenda, Liberya, Jamaika, Namibya, Lesotho, Botsvana, Mauritius, Esvatina, Trinidad ve Tobago, Fiji, Guyana, Solomon Adaları, Malta, Bahamalar, Belize, Barbados, Vanuatu, Saint Lucia, Saint Vincend ve Grenadinler, Mikronezya, Kiribati, Grenada, Seyşeller, Dominika, Antigua ve Barbuda, Marshall Adaları, Saint Kitts ve Nevis, Palau, Nauru gibi bazılarının adını bile duymadığımız bu bağımsız ülkelerde İngilizce ya resmi dil ya da ikinci dil. İngilizce'nin konuşulduğu bağımsız olmayan ülkeleri de yazsam liste uzar gider.

Hindistan Edebiyatı'nın ünlü yazarı Müslüman bir ailenin çocuğu olan Selman Rüştü İngilizce konuşur ve İngilizce yazar. Eserleri İngiliz Edebiyatı'nda değil, olsa olsa İngilizce Edebiyat sahasında incelenir.

Edgar Alan Poe, Jack London, Ernest Hemingway, Mark Twain, Dan Brown gibi Amerikan Edebiyatı'nın bizim de bildiğimiz yazarları, eserlerini İngilizce yazsa da eserleri İngiliz Edebiyatı'nda değil, Amerikan Edebiyatı içinde incelenir. İllaki İngilizceyle bağ kurulacaksa İngilizce Edebiyattır; ama İngiliz Edebiyatı değildir.

Dünya’nın hiçbir yerinde “İngiliz Edebiyatı mı İngilizce Edebiyat mı” diye bir tartışma konusu yoktur.

Son aylarda bir tartışma konusu var bizde: Türk Edebiyatı mı, Türkçe Edebiyat mı?

Türkçe, Türklerin dilidir. Yeryüzünde hiçbir ülke Türklerin sömürgesi olmadığı için Türkçe konuşanlar sadece Türklerdir.

Denilir ki Çin’den yola çıkan bir kişi Türkçeden başka hiçbir dil bilmese bile Arnavutluk’a kadar rahatça anlaşıp gidebilir.

Azerbaycan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan Türkleriyle Türkiye Türklerinin kültürel değerleri aynıdır. Dede Korkut Hikayeleri, Köroğlu Destanı, dini menkıbelerimiz ortaktır.
Yahudi Hazar Türkleriyle Hıristiyan Gagavuz ve Çuvaş Türkleriyle de kültürümüz yakındır.

Türkçe, sadece Türkiye Türkçesinden ibaret değildir. Edebiyatımız da Türkçe Edebiyat olamaz. Türkiye dışındaki Türklere ait edebiyat da Türk Edebiyatı içinde değerlendirilmelidir.

Şehriyar, Bahtiyar Vahapzade, Ahmet Cevat Türk Edebiyatı'nın Azerbaycan; Cengiz Aytmatov Türk Edebiyatı'nın Kırgızistan, Cengiz Dağcı Türk Edebiyatı'nın Kırım, Mahdumkulu Türk Edebiyatı'nın Türkmenistan, Magcan Cumabay Türk Edebiyatı'nın Kazakistan kolundandır ve hepsi de Türk Edebiyatı şair ve yazarlarıdır.