Kars Türküsü Hoş Gelişler Ola Mustafa Kemal Paşa

Güzel yurdumuz Anadolu’da her türkünün mutlaka bir hikâyesi vardır. Geri planda bir yaşanmışlığa vurgu yaparlar. Bazen kahramanlık doludur sözleri bazen dramatik cümlelerle yaşanmışlıkları ağlamaklı anlatır. Savaş, yokluk, hastalıklar, toplu kıyımları o türkülerde dile gelir.

“Hoş gelişler ola” türküsünün hikâyesi de şöyledir:

“1918 yılında Enver Paşa’nın Kars'a geleceğini haber alan yöre halkı hazırlık yaparken bir beste ile kendisini karşılamaya karar verdi. 9.Kolordu’nun Rusça tercümanı Yusuf Arpaçay’ın babası Gümrülü Hacı Mehmet Ağa tarafından sözü yazıldı. Revanlı akordeoncu Mehmet oğlu Seyit Ağdam tarafından bestesi yapıldı. 

Sarıkamış Savaşı’nı kaybedince Enver Paşa Kars'a gelememişti. 6 Ekim 1924 tarihinde ulu önder Atatürk’ün Kars’a gelişi ile aynı türkü Atatürk’e uyarlandı. Kars’ta gazeteci Mehmet Türkel ile akordeoncu Tağı Oşenyüzen, türküde ufak değişiklikler yaptı. Azerbaycanlı besteci Mehmet Türkel Bey tarafından Azerbaycan halkı adına büyük önder Atatürk'e ithaf edilmiştir. Atatürk’ün Kars’a geleceğini haber alan mahalli müzisyenler ve halk oyuncuları bir araya gelerek karşılama töreninde Atatürk’ün önünde oynamak üzere bir oyun hazırlarlar. 

6 Ekim 1924 tarihinde eşi Latife Hanım ile trenle Kars'a gelen ulu önder Mustafa Kemal Atatürk, Kars Garı’nda bu oyunlu türkü ile karşılanınca çok duygulandı. Gece de Atatürk ve kurmayları için orduevinde bir gece düzenlendi. “Hoş gelişler ola" türküsü gecede de yeniden oyunlu halde sunuldu.

Ekibin başında Kars’ta tanınmış tiyatrocu Artist Settar lakaplı Settar Güldür'ün kızı Gülçehre Güldür (Askeran) oynuyordu. Türkülü oyunun sonunda koynundan çıkardığı Türk bayrağını Atatürk’e sundu. Ulu önder Atatürk de Gülçehre Askeran'ı ödüllendirmek istedi. Ekibe çeşitli hediyeler verilirken Gülçehre’ye de Kars’ta PTT’nin karşısında ev kurması için bir arsa hediye edildi. O geceden sonra bu türkülü oyunun sonunda hep Türk bayrağı çıkarılması gelenek halini aldı. 

Atatürk, oyunun söz yazarı ve bestecisini de ödüllendirir. Besteci Tağı Öşenyüzen Bey, sonraki yıllarda çok yoksulluk çeker. Hatta yörede anlatıldığına göre geçim sıkıntısı çektiğini, zor günler yaşadığını kimseye belli etmez ve bu duruma daha fazla dayanamadığı için intihar eder. Ölümünden sonra evinde Ata'nın verdiği 500 liralık çek bulunur. Ata'nın imzası olduğu için yaşadığı onca sıkıntıya rağmen o çeki bozdurmaya kıyamadığı söylenir. Bu eserin daha sonra Türkiye'nin her köşesinde sevgiyle benimsenerek okunduğu biliniyor.

Cumhuriyeti parlayan bir yıldıza benzettikleri, onu benimsedikleri ve artık durmanın bizlere yakışmayacağı düşüncesiyle emin adımlarla ve tek bir güç olarak bayrağımızla, askerimizle beraber ve de ihtiyacımız olan kudretin damarlarımızdaki asil kan olduğu inancıyla mücadeleye devam mesajları verilmektedir.

Bu türküyü Muzaffer Sarısözen, Kars yöresi derlemeleri sırasında yöre ekibinden dinleyerek TRT arşivine kazandırmıştır.

Hoş gelişler ola Mustafa Kemal Paşa / Askerin milletin bayrağınla çok yaşa

Rehmin basır sen savaş gazisi / Bilgilisen, dahisen sen Kemal Paşa

Serfenaz eyle bu gademleri / Tebrik eyleriz Kars’a gelmeni

Min sene yaşa, möhterem paşa / Baş eğip tamam tebrik eyleriz

Hoş gelişler ola Mustafa Kemal Paşa / Askerin, milletin, bayrağınla çok yaşa

Arş arş ileri, marş ileri / Dönmez geri Türk’ün askeri 

Sağdan sola, soldan sağa / Alda bayrağın düşman üstüne. 

Selam, sevgi ve saygılarımla, 

***

Kaynak: TRT Tarih ve Kültür Arşivi Yıllığı

***