GEL / PROF. DR. MUSTAFA NEJAT SEFERCİOĞLU
ŞİİR TAHLİLİ: Suna Türkmen Güngör
İnsan hayatında öyle anlar olur ki; her şey yerli yerindedir ama bir eksiklik hissi büyür içimizde.
Sahip olduklarımız yetmez, başardıklarımız doyurmaz.
İçimizde bir boşluk bir arayış…
Ve insan o noktada ikiye ayrılır:
Ya o boşluğu geçici şeylerle doldurmaya çalışır ya da o boşluğun ne olduğunu anlamaya cesaret eder.
İşte Mustafa Nejat Sefercioğlu'nun Gel şiiri, ikinci yolu seçenlerin şiiridir.
Tasavvuf, inançtan öte bir hâlidir insanın. Bu hâl, insanın kendi içine doğru yapmış olduğu bir arayıştır, kendini aşma, kendini çözme ve kendinden vazgeçme gibi çünkü insan kendine tutundukça ağırlaşır, bıraktıkça hafifler.
Bu şiirde geçen Kays, Mecnun, Mansur, Yunus gibi isimler, insanın geçebileceği mertebelerin sembolleridir.
Bu isimler; bir sevdanın peşinde kendini kaybeden, bir hakikat uğruna kendini feda eden, bir aşk içinde yok olup hakikatte var olan kişilerdir.
Bu şiir insanlığa bir dönüşüm çağrısıdır.
GEL
Niyetin uşşâka serdâr olmaksa Kays'ı Mecnûn eden çölde kal da gel Kavlin Mansûr gibi ber-dâr olmaksa
Âvâzını "Hüdâ" diye sal da gel.
Çekinme ağyârın bed nefesinden,
Uzak dur şeytanın boş hevesinden,
Eğer hoşlanırsan kendi sesinden
Deryâlara Yunus gibi dal da gel.
Maksadın ermekse vahdete eğer
Canını versen de vuslata değer, Gönlünde gayrıya asla verme yer Pîrinden ruhsatı hemen al da gel.
Seferî ölmeden ölmeyi dene Sakın boyun eğme nefsin fendine,
Elveda diyerek dünya rengine Kesret kadehini taşa çal da gel.
ŞİİR TAHLİLİ:
Bu şiiri yüzeyde okursak bir davet gibi görürüz ama derinine indiğimizde, bunun bir imtihan çağrısı olduğunu fark ederiz.
İlk dizeden başlayalım:
"Niyetin uşşâka serdâr olmaksa…"
Burada şair doğrudan bir iddiayı sorguluyor.
"Sevgi yolunun önderi olmak istiyorsan…" diyor.
Ama ardından şartını koyuyor.
"Kays’ı Mecnun eden çölde kal da gel…"
Mecnun olmak sadece sevmek değildir. Sevdiğin uğruna kendinden vazgeçmektir.
Yani şair diyor ki:
Eğer bu yola gireceksen önce kaybolmayı göze alacaksın.
Şiirin ikinci kıtasında Mansur gelir:
"Mansur gibi ber-dâr olmaksa"
Bu çok ağır bir ifadedir. Hallac-ı Mansur, "Enel Hak" dediği için idam edilmiştir. Yani nedir enel Hak?
Enel Hak; hakikati söylemektir. Hallac-ı Mansur da hakikati söylediği için can vermiştir.
Şair burada şunu söylüyor:
Hakikati istiyorsan bedelini de göze alacaksın. Bu yol, rahat bir yol değildir.
Sonraki kıtada Yunus gelir:
"Deryalara Yunus gibi dal da gel…"
Yunus Emre;
Aşkın en saf, en arınmış hâlidir.
Burada ise artık sertlik yoktur. Bir yumuşama vardır. Çünkü bu mertebeye gelen artık mücadele etmez, teslim olur.
Şiirin en önemli noktalarından biri şudur;
"Ölmeden ölmeyi dene…"
Bu ifade; insanın nefsini, egosunu, benliğini bırakmasıdır.
Buradaki ölü, fiziksel bir ölüm değil, kimliklerin çözülmesidir.
"Kesret kadehini taşa çal da gel..."
Kesret: Tasavvuf bu kavramı genellikle "Vahdet" ile birlikte ele alır.
Kesret: Çokluk (Görünen âlem)
Vahdet: Birlik (Hakikat yani Allah’ın birliği)
Tasavvuf ehline göre:
Dış dünyada her şey ayrı ayrı görünür (kesret)
Ama hakikatte hepsi tek bir kaynağın, yani Allah’ın tecellisidir (Vahdet).
Şair diyor ki:
Dünyadaki arzuları, istekleri kırmadan birliğe ulaşamazsın.
Bu şiirin özeti şudur:
Hakikat yolu, süslenmiş bir yol değildir. Bu yol, soyunarak yürünür ve herkes bu yola çağrılmaz ama çağrılan da
artık eski hâline dönemez.
Prof.Dr. Mustafa Nejat Sefercioğlu Hocamızı kutluyor, böyle nice güzel şiirleriyle buluşmayı diliyorum.
***
