TARHANA ÇORBASI
— Anne bu Şükran ablamın verdiği tarhana değil mi?
— Evet o...
— Çok lezzetli olmuş; eline, emeğine sağlık.
— Benim verdiğimden kalmadı mı?
— Var yavrum, onu daha pek kullanmadım. Sadece anneannene götürdüm yarısını, pişerken indirmeden içine iki diş sarımsak koyup bir taşa kaynatırsan daha lezzetli oluyor.
Benim yetiştiğim yörede tarhana yapım aşamaları: kazanlarda yoğurdun, göceyle beraber kaynatılması, kaynarken içine haşlanmış nohut katılarak un eklenmesi, unun üzerine yoğurdun çıkıncaya kadar kaynatılması, sonrasında hamurun dinlendirilip, temiz çarşaflar üzerine alınarak soğumaya bırakılması, hamur soğuyup kendini çekince gözerden elle ovularak geçirilip evin içinde temiz çarşafların üzerinde kurutulması.
Kuruduktan sonra bez torbalarda veya cam kavanozlarda serin bir yerde, yıl harçlığı olarak saklanması. Buna "manav tarhanası" denir, Gönen yöresinde.
Bu tarhananın yapıldığı gün o ailenin meci günüdür. Tarhanayı ehil eller pişirir, sonrasında konu komşu, hısım-akraba yemeğe davet edilir. Tarhana kazandan süzgeçle çıkarılır, çıkarılırken tarhananın yoğurtlu kısımları ayrı tepsilere konur. Ayrı tepsilere konan yoğurtlu kesim, misafirlere ikram edilir. Yenilip içildikten sonra gözerin başına geçilip elle ovularak tarhana inceltilir.
Diğer tür tarhana yapımına ise yörede "macır tarhanası" denir. Bu tarhana da yine yoğurt, göce, haşlanmış nohutla beraber, kaynatılmış kırmızı biber, soğan, acı biber, tarhana kokusu ve sevilen baharatlar konulup yoğrularak yapılan tarhanadır. Bu tarhana her gün iki defa yoğrulur, mevsimin sıcak zamanında yapılıp bir haftada veya havanın sıcaklığına göre üç beş günde ekşir, o da küçük parçalara ayrılıp kıvam alması beklenir. Kıvam aldığında robattan çekilir, yine gözerden geçirilip, diğer tarhana gibi cam kavanozlarda veya bez torbalarda saklanır.
Tarhananın yapılış şekli her yörede farklı farklı olsa da temelde tarhana çorbası Türk Milleti'nin milli bir yiyeceğidir.
Günümüzde pek çok katkı maddesiyle yapılan, besin değeri bir hayli yüksek olan, en değerli çorbamızdır tarhana çorbası.
Bazı yörelerde aynı malzemelerle tıpkı macır tarhanası gibi yoğurulup küçük parçalara ayrılıp buz dolabında saklanılır. Pişirileceği zaman istenildiği kadar suyla ezilip pişirilir.
Yoğurtlu pişmiş tarhananın birlikte muhabbetle yenmesi harika olur. O gün, o ailenin düğün günüdür. Hele kazanın dibinde kızarmış yoğurtlu kısım varsa mis gibi kokar.
Bu tür geleneklerimizin sürdürülmesi ve bu güzelliklerin yaşatılmasını canıgönülden dilerim.
***
Editör: Seher Uslu
