KEMAL TAHİR
Lise birinci sınıfta, "Devlet Ana" romanıyla tanıştım onu. Adı cezbetmişti beni. Adındaki "Ana" kelimesi mi yoksa "Devlet" kelimesi mi etkili oldu bilmiyorum. Elime alıp baktığımda bırakamamıştım. Cebimde sadece yemek param olmasına rağmen bir elimde "Devlet Ana" diğer elimde "Çöle inen Nur" vardı Necip Fazıl Kısakürek’in. İkisinden de vazgeçememiş, ikisini birden almıştım.
“Devlet Ana” tarihi bir romandır ve Osmanlı İmparatorluğu'nun aşiret dönemine kadar iner. Onların yaşam tarzı, adalet anlayışı, gelenek ve göreneklerini işleyen; aşiretten devlet olma mertebesine yükselişini anlatan destansı bir romandır. Eserde, Türk kültür ve medeniyeti batı ile karşılaştırılır. "Kerîm Devlet" kavramı bu kitapta ortaya atılır ve batılılaşmayı eleştirir. Tabi buda birçok tepki çekmesine sebep olur. Ayrıca "Devlet Ana" ile "Türk Dil Kurumu roman ödülü"nü kazanır. Aslında itiraf etmeliyim ki bana biraz ağır gelmişti ama vazgeçmemiş okumuştum. Hatta yer yer tarih öğretmenlerimden bazı noktalarda fikir bile aldığım olmuştur.
13 Mart 1910 yılında İstanbul'da dünyaya gelen Tahir'in gerçek ismi, İsmail Kemalettin Demir'dir. Babası II. Abdülhamit'in yaverlerinden yüzbaşı Tahir Bey; annesi, Osmanlı sarayından Naile Sultan'ın hizmetlisi, "saraydaki adıyla Husber" Nuriye Hanımdır. Kemal Tahir Ailenin ilk çocuğudur.
Babasının görevleri nedeniyle ilk öğrenimini imparatorluğun değişik yerlerinde sürdüren Kemal Tahir, 1923'te İstanbul'a yerleşmelerinden sonra eğitimine Mektebî Sultânî de devam eder. Ancak annesinin 1926 yılında veremden ölümü ve babasının ikinci bir evlilik yapması üzerine, öğrenimini onuncu sınıftayken bırakır. Önce İstanbul'da avukat kâtipliği, sonra Zonguldak'taki kömür işletmelerinde Ambar memurluğu yapar.
Zaman içerisinde Sol düşünceyi benimsemesi değişir. 1932'de İstanbul'a döner. Vakit, Haber, Son Posta gazetelerinde röportaj yazarı, çevirmen, düzeltmen olarak çalışır. 1933 yılında Yakup Kadri, Arif Nihat Asya gibi birçok yazarla "Geçit" adlı bir Edebiyat dergisi çıkarırlar. Bu sırada komşusu olan "Sarı" Mustafa Börklüce ve onun aracılığıyla tanıştığı Şair Nazım Hikmet gibi sosyalist aydınlarla arkadaşlığı sonucu, sosyalist fikirler ile tanışır. 1934 ve 1936 yılları arasında Yedi Gün ve Karikatür dergilerinde sekreterlik yapar. “Varlık” ve “Ses” dergilerinde takma adlarla şiirler yayımlar. Karagöz Gazetesi'nde baş yazarlık, Tan'da ise yazı işleri müdürlüğü yapar.
İlk kitabı 1936'da yayımladığı "Namık Kemal için diyorlar ki" adlı kitapçık olmuştur. Bu kitapçık, Namık Kemal hakkında yaptığı yedi soruluk ankete; çeşitli şair ve yazarlar tarafından verilen yanıtlardan oluşmaktadır. Arasında Peyami Safa'nın, Hüseyin Avni Şanda'nın, Falih Rıfkı Atay ve Nazım Hikmet'in de bulunduğu bu küçük kitapçık, edebiyat dünyasında geniş yankı bulur. 1937'de ikinci kitap olan "Bir Çalgıcının Seyahati" adlı romanı bundan sonra yayınlanır. İstanbul'un tanınmış gazetecileri arasındadır Kemal Tahir.
Suat Derviş'in 1937'de, Tan Gazetesi'nde tefrika edilmesi için yazmaya başladığı "Bu Roman Olan Şeylerin Romanıdır" isimli çalışmasını; iş için Sovyetler Birliği'ne gitmesi sebebiyle Kemal Tahir tamamlar. Son kısmını Kemal Tahir'in tamamladığı Bu roman 81 yıl sonra, İthaki Yayınları tarafından kitap olarak basılmıştır.
Kemal Tahir 1937'de İzmir'de öğretmenlik yapan Fatma İrfan Akersin ile ilk evliliğini yapar. Ancak 1938'de "Askeri isyana tahrik ve teşvik" suçlaması ile 13 Haziran 1938'de, Kemal Tahir'in hapse girmesiyle, evlilikleri sona erer. Suçlanma sebebi ise kardeşi Nuri Tahir'e, Sabahattin Ali'nin bir kitabını vermektir. "Donanma davası" veya "Bahriye olayı" diye adlandırılan bu dava nedeniyle askeri mahkemede yargılanır. 15 yıl ağır hapis cezasına çarptırılır. 12 yıl hapis yatar.
Hapishanedeki yıllarını okuyarak ve sarı defterine yazarak geçirir. Takma isimden mizah öyküleri ve polisiye romanlar kaleme alan yazar, 1950 yılına kadar "Kemal Tahir" adını eserlerinde kullanamaz. Hapishanede yazdığı iki öyküsünü "Mahir" adıyla Tan'da yayımlanır. Yine hapisteyken "Kemal Tahir'den, Fatma İrfan Hanım'a Yazdığı Mektuplar" ve Nazım hikmet'in kendisine yazdığı mektuplar da "Mapushaneden Kemal Tahir'e Mektuplar" adıyla basılır.
Cezaevinden çıktıktan sonraki yaşamı değişir. Yazar 1950'de çıkan aftan yararlanıp serbest kalır. İkinci evliliğini ise o yıl Semiha Sıdıka Hanım ile yapar. Bu evlilik Kemal Tahir'in 1973'te üstteki vefatına kadar süren bir evliliktir. Çocukları olmamıştır.
Kemal Tahir gazeteci kimliği ön planda olsa da birçok çeviri roman ve öyküye imza atmıştır. Birçok eserinde de takma isim kullanmak zorunda kalmıştır. F.M. ikinci takma adıyla tercüme ettiği "Kanun Benim" isimli roman, 1954 yılında Çağlayan yayınları tarafından yayımlanmış; 100.000'in üzerinde satış yapmıştır. Kemal Tahir o yıllarda yine F. M. Takma ismiyle Amerikalı yazar Mayk Spillane'den çevirdiği "Mayk Hammer" dizisi büyük ilgi görür. Mayk Hammer'in orijinal kitaplarının tamamını çevirdikten sonra, "Mayk Hammer'in Yeni Maceraları"nı yazmaya devam eder ve böylece Kemal Tahir'in kaleminden dört yeni Mayk Hammer romanı ortaya çıkar.
Kemal Tahir 6 - 7 Eylül olaylarının ertesinde, "Rum ve Ermeni azınlığa yönelik saldırıları komitelerin tertiplediği" iddiası ile Aziz Nesin, Hasan İzzettin Dinamo ve Asım Bezirci'nin de aralarında bulunduğu 60 şair, yazar ve Aydın ile birlikte bir kez daha tutuklanır. Harbiye cezaevinde 6 ay yatar. Cezaevinden çıktıktan sonra, 14 ay kadar Aziz Nesin'le birlikte kurdukları "Düşün Yayınevi"ni yönetir. Bu arada çeşitli yazarlarla senaryo çalışmaları yapar.
Kemal tahir'in ilk önemli eseri olan dört bölümlük "Göl insanları" başlıklı uzun öykü tam gazetesinde yayınlanmıştır. Eser 1955 yılında ilk defa kendi ismiyle neşredildi.
Bir köy romanı olan "Sağır Dere" ve onun devamı olan "Körduman"da 1957 yıllarında yayımlanmıştır. Bu romanlarda köylünün sorunlarını, etik değerlerini, köyün ekonomik yapısını, tarih içindeki bağlarından koparmadan sergiler.
Birçok öykü ve romana imza atan Kemal Tahir, birçok ödülün de sahibi olur. Yüzbinler satan kitapları, bugün bile ilgi çekmeye devam etmektedir. İdol bir yazar olan Kemal Tahir 1973 yılındaki vefatından sonra bile, bugün adından bahsettirmeyi başaran Türk tarihinin en değerli yazarlarından biridir. Allah rahmet eylesin.
***
TRUVA YAYIN GRUBU YOUTUBE KANALIMIZA ABONE OLMAYI UNUTMAYIN...
Logoya tıklayıp Youtube kanalımızı ziyaret edebilir, abone olabilirsiniz
