GRİ ALANLARIN ÖLÜMÜ: YA HEP YA HİÇ EVLİLİKLER
Günümüzde evlilikler artık gri alanlarda yaşanmıyor; “ya hep ya hiç” uçlarına savrulmuş durumda. Eşten hem güvenli bir liman olması hem de aynı anda macera ortağı, sırdaş, en yakın arkadaş ve duygusal terapist rolünü eksiksiz biçimde üstlenmesi bekleniyor. Standartlar bu kadar yükselince, beklentiler karşılandığında eşsiz bir mutluluk, karşılanmadığında ise telafisi zor bir yıkım yaşanması kaçınılmaz hâle geliyor.
Bunun temel nedeni, evliliğin tarihsel işlevinin değişmiş olmasıdır. Evlilik artık hayatta kalmak, düzen kurmak ve üremek için yapılan bir birliktelik olarak görülmüyor; “ruh eşini bulma” projesine dönüştürülüyor. Bu dönüşüm romantik gibi sunulsa da gerçekte ağır bir yük yaratıyor. Çünkü bir insandan hem düzen hem heyecan, hem güven hem tutku, hem istikrar hem sürekli coşku beklemek insan doğasına aykırıdır.
Modern hayat bu beklentiyi daha da körüklüyor. İnsanlar köpek gibi çalışmak zorunda; zamanları dar, enerjileri sınırlı, stresleri yüksek. İş dışı kalan kısa hayat diliminde mutlu olmak istiyorlar ve bu mutluluğun tamamını evliliğin içine yüklüyorlar. Evlilik, hayatın tamamını telafi etmesi gereken tek alan hâline getiriliyor. Böyle olunca eş, bir insan olmaktan çıkıp çok işlevli bir mutluluk makinesine dönüştürülüyor.
İşte bu noktada “ruh eşi” söylemi devreye giriyor. Aslında bu, romantik bir keşiften çok, ağır hayat koşullarına karşı geliştirilen bir savunma mekanizmasıdır. Çünkü başka türlü hayat çekilmez olur. İnsanlar, anlamsızlaşan ve yorucu hâle gelen gündelik yaşamı katlanılır kılmak için evliliği kutsallaştırıyor, beklentileri göklere çıkarıyor. Sonuçta evlilik ya cennet oluyor ya cehennem; ortası kalmıyor.
Ve tam da bu yüzden, en küçük hayal kırıklığı büyük kopuşlara, sıradan sorunlar derin travmalara dönüşüyor. Gri alanlara tahammül kalmadıkça, evlilikler de uzun soluklu değil, yüksek beklentili ama kırılgan ilişkiler hâline geliyor.
Editör: Neşe Kazan
