Âşık Sümmanî / Ümmügülsüm Hasyıldırım

ÂŞIK SÜMMANÎ

Erzurum ilinin, Narman ilçesine bağlı, Samikale Köyü’nde doğan Âşık Sümmanî, fakir bir ailenin çocuğu olduğu için hayatı çiftçilik ve çobanlık yaparak geçer.

Tam doğum tarihi belli olmasa da kaynaklar, 1860 veya 1862 yılları olabileceğini belirtir. Âşık Sümmanî'nin şiirleri hem yazılı (cönkler) hem sözlü olarak kaynaklarda yer alır.

Badeli aşıklarımızdan olan Âşık Sümmanî'nin öğrenim durumu ile ilgili hiçbir bilgi olmasa da şiirlerinden hareketle iyi bir öğrenim gördüğü kanısına varılır.

“Aşk insanı” olduğunu söyleyebileceğimiz Âşık Sümmanî, rüyasında gördüğü Gülperi'yi bulabilmek için Kafkasya, İran, Kırım ve Afganistan'ı gezip dolaşmış, duygu dünyasının yansımalarını şiirlerine aktarmıştır.

Şairimiz sadece Doğu Anadolu Bölgesi'nin değil tüm Türkiye'nin önde gelen âşıklarındandır.

Hayattayken hikâyeleri sınıflandırmak, sıralayarak bölümlere ayırmak gibi çalışmaları olmuş ve bu hikâyeleri anlatmıştır. Bu çalışmalarında yer alan hikâyelerden bazıları Sümmanî ile ilgili hazırlanan kitaplarda yayımlanmıştır. Rivayetlere göre bildiği ve anlattığı hikâyeler; Kerem ile Aslı, Latif Şah, Sevdakâr Şah, Sümmanî ve Gülperi, Tufarganlı Âşık Abbas ve Gülgez Peri'dir.

Hayatı gezip dolaşarak geçen Âşık Sümmanî 1915 yılının Şubat ayında vefat etmiş ve köyü Samikale'ye defnedilmiştir.