ÖLÜM ÜZERİNE BİRKAÇ SÖZ
Ölmek, büyük kitleler için kabullenilmesi zor bir nihayet. Yaşamın nihayeti ölüm...
Kabulü, kabullenme bir vakıa. Bütün canlıların kaçamadığı bir son. Her yaşayan bunu tadar.
Hüzün kısmını erteleyip bir tarafa bırakıyorum. İyi ki var. Yoksa bu ihtiras, mülkiyet, statü kazanma isteği, birbirinin üstüne basma gayreti, yerkürenin yer çekimini bozar. Acem şairinin dediği gibi: "Hem şahı hem fakiri aynı anda vuran ölüm; adildir." Biz ölümlüler, kabullenme zorluğu çekeriz.
Taziyelerde şu sözcük var olanı mühürler: ‘’mukadderat !..." Hem acıyı konuşmayı sonlandırır hem de kabullenme duygusu verir. Dinlerin öldükten sonraki "Yeniden canlanacaksın." buyruğu, dünyevi kötülüklere bir gem vurmak kadar ölümü de bir nebze arzu edilen vuslata çevirir.
Top oynayanlar bilir. Büyük bir güçle vurulan ve gittikçe hızlanan bir topu kontrol edebilmek için ya göğsünüzün diyaframı ile ciğerleriniz iç denge sağlayarak iman tahtasını kullanır ya da ilk çarpma şiddetini sömüren hafif bir çekme ile ayak içinde yumuşatarak topun kinetik enerjisi düşürürsünüz. El Ezher Medresesi'nde postum yok ama galiba din, ölümü yumuşatıp makulleştiriyor, kabullendiriyor.
Yazın dünyası, bu aşk gibi, ayrılık gibi ana duyguların yanında kayıtsız kalamamış, ölümü de konu edinmiştir. Uruk Kralı Gılgamış'ın ölümsüzlük arayışı, insanlık tarihinin bilinen en eski destanı olan Gılgamış Destanı'nının ana eksenini oluşturur. Bu destan, yarı tanrı olan Gılgamış'ın dostu Enkidu'nun ölümünden sonra kendi faniliğini kabul etme ve sonsuz yaşamın sırrını bulma çabasını anlatır. Tevatür bu ya, o günün kralları, halkının bahtiyarlığı ile yakından ilgilenirlermiş. Babil’in yaşlılarının her türlü fizyolojik (barınma, açlık vs.) sorunlarını çözen hükümdarın, ölümü düşünen ve kaygılarına ilgisiz kalamayan kralın ölümsüzlük arayışı… Yunus’ta, Mevlana’da tasavvuf fikriyatı ölümü istenir, arzu edilir, ilahi aşk kavuşma noktasına indirger. Ölüm, şeb-i aruz(düğün gecesi)'dur. Bizim mezar dualarında da vardır. Peygamber Efendimize komşu olmak arzusu… Gönül ehli, rind karakterde ve Yahya Kemal’de ‘’ölüm asude bir bahar ülkesi’’ imgesi ile istendik bir hâle gelir.
Bu deneme yazısında konu neden buraya geldi? Editör Seher Uslu’nun refakatinde, Hamdiye Özer Okudan’ın "Yol Boyu Yazmak" adlı şiirini okuyunca ölümden ziyade ölüme giden hayatı bezemek isteyen "Veda Hutbesi" içerikli dizelerinden geldim. Yaşını, estetiğini, fiziğini bilmem ama bu ölümle barışık ve ölümü de âdeta isteyen cesareti, kabullenmeyi, hazır bulunuşluğu tebrik ederim.
Barışık olmak çoğumuzun başaramadığı duygu…
***
Editör: Seher Uslu
