JOAN MIRÓ
20. yüzyılın en özgün sanatçılarından biri olan Katalan ressam Joan Miró (1893–1983) kendine has sembolik dili, çocuksu saflığı ve sürrealist yaklaşımıyla sanat tarihinde çok özel bir yere sahiptir.
Miró'nun babası, oğlunun ticaretle uğraşmasını istiyordu. Bu baskı sonucu Miró bir süre muhasebe memuru olarak çalıştı ancak bu süreç zihinsel ve fiziksel bir çöküş yaşamasına neden oldu. İyileşmek için ailesinin İspanya'nın Montroig kentindeki çiftliğine döndüğünde, muhasebeciliği tamamen bırakıp kendini sanata adama kararı aldı.
Sürrealist hareketin kurucusu André Breton, Miró için "Hepimizin içinde en sürrealist olanımız.” demiştir. Miró, sürrealistlerin bilinçaltını ve rüyaları temel alan "otomatizm" (bilinçli, kontrolü, devre dışı bırakarak çizim yapma) yöntemini en iyi uygulayan ve geliştiren sanatçılardan biriydi. Yine de kendi özgürlüğünü korumak adına hiçbir akımın katı kurallarına tam olarak bağlı kalmayı reddetmiştir.
Miró'nun eserlerinde sıkça rastlanan kadınlar, kuşlar ve yıldızlar sanatçının kendi oluşturduğu bir alfabe gibidir. O, formları asla "soyut" olarak görmez; her bir şekil aslında bir şeyin işaretidir. Ona göre bir nokta veya çizgi; gökyüzünü, yeri, bir insanı veya bir kozmik enerjiyi temsil eder.
Ünlü yazar Ernest Hemingway, Miró'nun erken dönem destekçilerinden ve yakın arkadaşlarından biriydi. Hatta Hemingway; Miró'nun kariyerindeki en önemli eserlerden biri sayılan "Çiftlik" (The Farm) adlı tabloyu, sanatçı satmak istememesine rağmen büyük çabalarla satın almıştı. İkilinin dostluğu, Miró'nun boks yaptığı günlere kadar uzanır.
Miró, sadece bir ressam değil; aynı zamanda heykeltıraş ve seramik ustasıydı. Çok yönlü bir sanatçı olarak;
* Doğaçlama: 80'li yaşlarında bile ellerini boyaya batırarak veya ayaklarıyla tuval üzerinde yürüyerek eserler üretmiştir.
* Buluntu Nesneler: Heykellerinde sıkça sahilde bulduğu taşları, ağaç parçalarını veya günlük nesneleri kullanmıştır.
*Çeşitlilik: Kariyeri boyunca seramikten duvar halısına, baskıdan mozaik tasarımlarına kadar çok geniş bir yelpazede üretmiştir.
Dünya Ticaret Merkezi'nin (2 World Trade Center) lobisinde asılı olan büyük bir Miró duvar halısı, 11 Eylül 2001 saldırıları sırasında maalesef yıkılan kulelerle birlikte yok olmuştur. Bu, terör saldırısı sonucu kaybedilen en değerli sanat eserlerinden biri kabul edilir.
Miró, ileri yaşlarında kendisinden yaşlı sanatçı kuşaklarına ilgi duymadığını belirtmiş ve asıl amacının gelecekteki nesillere yani "yarının insanlarına" hitap etmek olduğunu söylemiştir. Sık sık “Eğer çalışmaya devam ediyorsam bu 2000 yılı ve geleceğin insanları içindir.” demiştir. Joan Miró; karmaşık dünyayı basit, neşeli ve şiirsel bir dille yeniden inşa etmeyi başarmış; sanatı bir dogma olmaktan çıkarıp bir oyun ve keşif alanına dönüştürmüştür.
***
Editör: Nevin Bahtışen
