BİR KİTAP: TOPRAK ANA / CENGİZ AYTMATOV
Savaş; hangi devirde, hangi zamanda yaşanırsa yaşansın, yaşattığı zulümler ve çekilen çileler hep aynı olmuş. Zaman değışmiş, mekan değişmiş, ölenler, öldürülenler değişmiş ama acılar hep aynı kalmış. Bu acıları en çok çeken de, en derinden hisseden de genelde anneler olmuş. Hem evinin erkeklerini savaşa göndermek zorunda kalmış, hem de geride kalan aile fertlerinin, hatta yaşadıkları köylerinin ve cepheye gidenlerin sorumluluklarını üstlenmişler.
Tolgonay Ana da, bu annelerden yalnızca biri. Evinin tüm erkeklerini (üç oğlunu ve kocasını) savaşa gönderip, geliniyle birlikte dünyanın yükünü sırtlanarak hem tarlada hem de evde çalışmaktan, yaşadıklarına ağlayabilecek zamanı bile olmayan bir ana.
Açlık, sefalet, cepheden gelen haberler, ayrılıklar, gözyaşları… Yani tüm zulmetiyle savaş…
Berrak ve akıcı anlatımıyla, Cemile'den sonra beni en çok etkileyen Cengiz Aytmatov kitabı oldu.
"Ey dağların, denizlerin önür tarafındaki insanlar, siz ki mavi göğün altında yaşıyorsunuz, savaş neyinize gerek? Ben toprağım, bana bakın! Ben herbiriniz için aynıyım ve siz de benim gözümde eşitsiniz. Benim için önemli olan sizin sözleriniz değildir. Ben sizin dostluğunuza muhtacım, çalışmanıza, beni işlemenize! Saban izine bir çekirdek, bir tohum tanesi atın, size yüz katını vereyim, küçük bir fidan dikin kocaman bir çınar vereyim! Evler kurun, temel olayım! Üreyin, çoğalın, hepinize güzel bir barınak olayım! Derinim, yükseğim, büyüğüm, ucum bucağım da yok... Hepinize yeterim ben... Sen de bana insanlar savaşmadan yaşayamaz mı diyorsun Tolgonay. Bu bana bağlı değil ki. Siz insanların niyetinize, irade ve bilgeliğine bağlı."
Sadece bu paragraf için bile okunması gereken bir kitap. Bugün bile alınacak çok ders var.
