ORLANDO / VIRGINIA WOOLF
Virginia Woolf’un “Orlando” romanı, 16. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar yaşayan ve yaşamının ortasında erkekten kadına dönüşen Orlando’nun hikâyesini anlatır. Roman boyunca Orlando; farklı dönemleri, aşkları ve toplumsal değişimleri deneyimler ancak cinsiyeti değişmesine rağmen kişiliği, anıları ve kendilik duygusu büyük ölçüde aynı kalır. Böylece Woolf, insan kimliğinin yalnızca biyolojik cinsiyetle açıklanamayacağını ortaya koyar.
Orlando’nun erkekken sahip olduğu özgürlüklerle kadın olduktan sonra karşılaştığı toplumsal sınırlamalar arasındaki fark, romanın en önemli meselelerinden biridir. Kadın olduğunda mülkiyet, evlilik, kıyafet, davranış biçimleri ve toplumun kadınlardan beklentileriyle karşılaşır. Woolf,böylece kadın ve erkek rollerinin toplum tarafından ne ölçüde belirlendiğini sorgular. Orlando’nun hem eril hem dişil özellikleri taşıması da cinsiyetin kesin ve değişmez sınırlar içinde düşünülmesine karşı bir tavırdır.
Roman aynı zamanda zaman, kimlik, aşk, özgürlük ve sanat üzerine bir düşüncedir. Orlando’nun yüzyıllar boyunca yaşaması, İngiliz toplumunun ve edebiyat anlayışının değişimini gözlemleme olanağı sağlar. Yazarın temel mesajlarından biri, insanın değişen toplumsal koşullara rağmen kendi benliğini koruma arzusudur. Orlando’nun sonunda eserini tamamlayıp yayımlaması ise kendi kimliğini ve sesini bulmasının simgesidir.
Orlando; geleneksel olay örgüsünden çok kimlik, cinsiyet ve toplum üzerine düşünceleriyle önem taşıyan ironik ve deneysel bir romandır. Woolf, biyografi biçimini parodiye dönüştürerek hem edebiyatın kalıplarıyla hem de kadın - erkek ayrımının toplumsal kabulleriyle hesaplaşır.
Oldukça ağdalı ve betimlemelerle dolu bir roman. Bitirmekte zorlandım desem yalan olmaz. Beş altı tane daha romanı var yazarın lakin benden bu kadar. Woolf ile yollarımız burada ayrılıyor dostlar. Okumak isteyenler için iyi okumalar, kolay gelsin.
***
Editör: Pınar Akyüz Atmaca
