HASAN HÜSEYİN KORKMAZGİL
Hasan Hüseyin Korkmazgil, 04 Mart 1927 yılında Sivas'ın Gürün ilçesinde doğmuştur. İlkokulu Gürün'de bitirdikten sonra parasız yatılı olarak Niğde Ortaokulu’na oradan da Adana Erkek Lisesi’ne gitmiştir.
Liseden sonra Çapa Eğitim Enstitüsü'ne kabul edilmiştir. Buradan Gazi Eğitim Enstitüsü'ne nakledilen şair, 1950 yılında mezun olmuştur. ilk olarak Kahramanmaraş'ta Afşin Ortaokulu'na Türkçe ve Müzik Öğretmenliğine atanmıştır.
Buradan Göksun Ortaokulu'na sürgün gönderilmiş, 6 ay burada çalıştıktan sonra 15 Mart 1951 de 7 ay 25 gün ağır hapis ve kamu haklarından men cezası verilerek tutuklanmıştır. 1960 yılına kadar Sivas Gürün'de, arzuhalcilik, dava vekilliği, tabelacılık, ressamlıkla geçimini sağlamıştır. 27 Mayıs 1960 ihtilali sonrası Ankara'ya gelerek gazetecilik yapmıştır.
Sanat yazılarını bırakmamış; şiirler, gülmece öyküleri, radyo oyunları yazmaya devam etmiştir. Karikatür ve Taş Karikatür Dergilerinde gülmece yazılarını yayınlamıştır. 1970'ten sonra çalışmalarını yoğunlaştıran şair, ölümüne kadar kendisini tamamen yazmaya vermiştir.
1970 yılında düşmeye bağlı olarak, bir yılı aşkın bir süre yatağa bağlı, ağır hasta olarak yaşadıktan sonra 26 Şubat 1984 yılında, genç yaşta hayatını kaybetmiştir.
Edebi Kişiliği:
Hasan Hüseyin Korkmazgil toplumcu-gerçekçi şiirin önde gelen temsilcilerinden biridir.
Edebi kariyerinde en çok şiir, deneme, mektup, siyasi mizah yazıları, çocuk kitapları ve seyahat türünde eserlere yer vermiştir. Anadolu'nun ve Türk halkının acılarını ve sevinçlerini kaleme almıştır.
Şiirlerini toplumcu-gerçekçi geleneğinden beslenerek, modern bir biçimde sunmuştur. Eserlerinde sade bir dil kullanmış, halkın günlük yaşamını, zorluklarını ve acılarını dile getirmiştir. Özellikle toplumsal meseleler ve halkın sesini duyurma çabası, onun şiirlerinde sıkça karşılaşılan temalar arasında yer alır.
Korkmazgil’in şiirlerinde vurgulanan en önemli unsurlardan biri, bireyin, halkın özgürlüğü ve haklarıdır.
Eserlerinin Teması:
Hasan Hüseyin Korkmazgil'in eserlerinde en çok işlediği temalar, özgürlük, adalet, savaş karşıtlığı, toplumun acıları ve bireysel özgürlük gibi toplumsal ve insani kavramlardır.
Şair, özellikle bireylerin ve halkların acılarına ve zulme karşı duyduğu derin öfkeyi, şiirlerine yansıtmıştır. Korkmazgil, şiirlerinde halkın yaşadığı zorlukları ve savaşın yıkıcı etkilerini anlatırken, aynı zamanda insan hakları ve özgürlük mücadelesinin de savunucusu olmuştur.
Şairin şiirlerinde, toplumların dönüşümü ve insanlığın evrensel sorunları sıkça işlenmiş, özgürlük ve eşitlik gibi evrensel değerler ön plana çıkmıştır. Korkmazgil, aynı zamanda sanatının amacı olarak toplumsal bilinç oluşturmayı hedeflemiştir.
Eserlerinin Derinliği:
Hasan Hüseyin Korkmazgil’in eserlerinde derin bir duygu ve düşünsel yapı vardır. Şiirlerinin zengin içeriği, sadece bireysel bir yansıma değil, aynı zamanda toplumsal bir eleştiriyi de içerir.
Şiirlerinde kullandığı simgeler ve metaforlar, onun derin bir duygu ve düşünce yapıya sahip olduğunu gösterir. Aynı zamanda, onun halkla olan güçlü bağı, şiirlerinin anlamını derinleştirir ve daha geniş bir kitleye hitap etmesine imkan tanır.
Eserlerindeki Mesajları:
Hasan Hüseyin Korkmazgil’in eserlerinde toplumsal adaletin ve halkın haklarının savunulması, onun edebi kişiliğiyle örtüşen bir tema oluşturur. Şiirleri genellikle toplumsal bir sorumluluk taşıyan mesajlar verir. Özellikle savaş, özgürlük ve halkın acıları üzerine yazdığı şiirler, okuyucuyu derin düşünmeye sevk eder.
Korkmazgil'in en çok bilinen eserlerinden biri olan "Öyle Bir Yerdeyim ki" şiiri ve şiirin tahliline değinerek, yukarıda da bahsetmiş olduğum Şairin toplumsal bilinç oluşturmayı hedeflemesinin bir kanıtı olduğunun örneğidir.
ÖYLE BİR YERDEYİM Kİ
Öyle bir yerdeyim ki ne karanfil ne kurbağa
Bir yanım mavi yosun
Dalgalanır sularda
Dostum dostum
Güzel dostum
Bu ne beter çizgidir bu
Bu ne çıldırtan denge
Yaprak döker bir yanımız
Bir yanımız bahar bahçe
Öyle bir yerdeyim ki
Bir yanım çığlık çığlığa
Öyle bir yerdeyim ki
Anam gider Allah Allah
Öyle bir yerdeyim ki ne karanfil kurbağa
Öyle bir yerdeyim ki
Bir yanım mavi yosun çalkalanır sularda
Dostum dostum güzel dostum
Bu ne beter çizgidir bu
Bu ne çıldırtan denge
Yaprak döker bir yanımız
Bir yanımız bahar bahçe
Öyle bir yerdeyim ki bir yanım çığlık çığlığa
Öyle bir yerdeyim ki
Anam gider Allah Allah dölüm düşmüş sokağa
Bu şiir, kaos ve karmaşayı yansıtan derin bir belirsizlik içinde var olma hâlini anlatan bir şiirdir. Korkmazgil, bulunduğu yerin doğasını ve ruh hâlini tanımlarken, iki zıtlık arasında sıkışmış gibi hissediyor.
Karanfil ve kurbağa, doğanın farklı yönlerini simgeliyor; bir yanda estetik ve zarif bir çiçek, diğer yanda çirkin ve tedirgin edici bir canlı var, bu imgeler bir arada varoluşun çelişkilerini ve karmaşasını yansıtıyor.
Şairin "mavi yosun" ve "dalgalanır sularda" gibi betimlemeleri, huzursuzluğu ve hareketi çağrıştırıyor. Aynı zamanda "yaprak döker bir yanımız, bir yanımız bahar bahçe" dizesiyle, zamanın geçişine, değişimlere ve yaşamın farklı evrelerine işaret ediliyor. Duyguların dalgalı bir şekilde var olduğu, bir yanın çığlık çığlığa, diğer yanın ise daha sakin ve huzurlu olduğu bir karmaşa anlatılıyor.
"Anam gider Allah Allah" dizesi, belki de şairin toplumsal ya da bireysel bir kayıp yaşadığına, bir şeyin sona erdiğine dair bir duyguya işaret ediyor. Şairin "dölüm düşmüş sokağa" dizesi, daha da belirgin bir şekilde düzensiz ve kargaşalı bir durumun ifadesidir.
Şiirin bütünü genel olarak bir iç fırtınası, dengeyi bulmakta zorlanma ve dünyayla olan ilişkiyi sorgulama hâlini betimler. Zıtlıkların ve değişimlerin ortasında sıkışmış bir varlık olarak insanın duygusal ve varoluşsal arayışını vurgular.
ESERLERİ:
Şiir:
Kavel (1963)
Temmuz Bildirisi (1965)
Kızılırmak (1966)
Kızılkuğu (1971)
Ağlasun Ayşafağı (1972)
Oğlak (1972)
Acıyı Bal Eyledik (1973)
Kelepçemin Karasında Bir Ak Güvercin (1974)
Koçero Vatan Şiiri (1976)
Haziran'da Ölmek Zor (1977)
Filizkıran Fırtınası (1981)
Acılara Tutunmak (1981)
Işıklarla Oynamayın (1982)
Tohumlar Tuz İçinde (1988)
Kandan Kına Yakılmaz (1989)
Mizahî Hikâye:
Mizah dergilerinde yayımlanmış mizah hikâyelerinden bir kısmını Hüseyin Korkmazgil adıyla yahut sadece Korkmazgil soyadını kullanarak, üç kitapta derlemiştir:
Öhhöööö! (1964)
Made in Türkey (1970)
Bıyıklar Konuşuyor (1971)
Gezi:
Bağdat Basra Yollarında (1974)
Çocuk Kitapları:
Eşeğin Gözyaşları
Aşıcı Baba
Ormanın Öcü
Ressamın Bıldırcınları
Becerikli Çocuğun Düşleri
Bu eserlerin her biri, Korkmazgil’in bireysel yaşantısı, halkın yaşadığı zorluklar ve toplumun geçirdiği dönüşümleri yansıtır.
Sonuç olarak denilebilir ki Hasan Hüseyin Korkmazgil, yalnızca bir şair değil, aynı zamanda toplumsal bilinç oluşturmaya çalışan bir sanatçıdır. Eserlerinde kullandığı dilin sadeliği, onun halkla olan güçlü bağını gösterirken, derin temaları ve mesajları, okurlarının bilinçli bir şekilde düşünmelerine neden olmuştur.
Korkmazgil, halk şiirinin modern dünyada nasıl kullanılabileceğini göstererek, edebiyatımıza önemli katkılarda bulunmuştur.
Editör: Nüzhet Ünlüer
