HALİDE NUSRET ZORLUTUNA / KADIN YAZARLARIN ANNESİ
“Bana 'Öğretmenim!' diyen ses, beni "Annem!' diye çağıran ses kadar sevgili ve kıymetlidir.”
Yıl 1901…
İstanbul, bir bakış fırlatır yeryüzü toprağına. Sokaklar, caddeler, kaldırım taşları bir doğumun sancısını başlatır. Anıların üzerine ılık bir yel eser. Hayat çalkantısı ve hüzün kokulu buhranı ile devam eder.
Gündüz, kalabalık caddeleri yutarken gece ıssızlaşır bu koca şehir...
Caddeler, kucağında katran karası dertler biriktirir. Bir kadın, bir yandan sevinci bir yandan hüznü ile göz bebeğine sürmeler çeker. Acılar donuklaşır, hüzün ağırlaşır; umut ve yaşam bir döngü hâlinde gökyüzüne savrulur.
"Doğum” ve “ölüm” arasında ince bir çizgide...
Yaşam denen yolculukta bir annenin kucağına serpilir tüm umutlar. Mektuplar, hasret, sevda, ayrılık, hüzün ve umut biriktirir; insanın ömür boyu yolculuğuna.
Haziran sıcaklığından bir güneş doğar; kaldırımdan süzülüp içeri sızar doğumun o içli sesi.
Ayşe Nazlı Hanım’ın mutluluktan gözlerinden bir damla yaş süzülür.
Odalar, mutluluk haberi kucaklatır Mehmet Selim Bey’in kollarına.
İşte doğum ve ölüm arasında bir çizgide başlar bir öğretmenin hayat hikâyesi…
Bu içli şehirde umut ve mücadele kulağına fısıldar bir adı: “Halide” diye.
"Halide" ne güzel bir isim ne güzel bir mücadele, emek kokan, huzurlu ve umut dolu bir öğretmenin yolculuğu.
Bu güzel yolculuğunu şiirleri, hikâyeleri ve diğer eserleri ile taçlandıran kıymetli öğretmen ve yazarımızı gelin hep birlikte yakından tanıyalım.
Halide Nusret Zorlutuna, 1901 yılında İstanbul’da doğdu. Babası Meşrutiyet döneminde Kerkük’te mutasarrıflık yapan Mehmet Selim Bey’dir (Babası daha çok Avnullah Kâzımi takma adını kullanır.) Annesi Ayşe Nazlı Hanım’dır.
Halide Nusret; mücadeleci, öğrenmeyi seven, idealist bir öğretmendir. Kerkük’te özel hocalardan Türkçe, Arapça, Farsça dersler alır.
Zaman algısı onu yaşadığı coğrafyadan -dönemin şartlarından dolayı- başka bir mekâna sürükler; doğduğu şehire İstanbul’a…
Birinci Dünya Savaşı başladığı sıralarda ailesiyle birlikte Kerkük’ten İstanbul’a döner. Ortaöğrenimini Erenköy Kız Lisesi’nde tamamlayarak İstanbul Üniversitesi Edebiyat Bölümü’ne devam eder.
Yıllar takvim yaprağından süzülür. Halide Nusret, 1924 yılında Edirne Muallim Mektebi’ne atanır. Kırklareli, Kars, Ardahan, Urfa, Karaman, İstanbul ve Ankara’da görevini sürdürür.
1926 yılında Süvari Yarbay Aziz Vecihi Zorlutuna ile evlenir. 1930 yılında oğulları Ergün ve 1938 yılında kızları Emine Işınsu dünyaya gelir.
1957 yılında Kız Teknik Öğretmen Okulu’nda edebiyat öğretmeniyken emekliye ayrılır.
Halide Nusret, 10 Haziran 1984 yılında İstanbul’da vefat eder.Cenazesi Cebeci Mezarlığı’na defnedilir.
Edebi Kişiliği
Halide Nusret Zorlutuna mücadeleyi seven güçlü bir öğretmen, şair ve yazardır. Şiir zevkini annesi Ayşe Nazlı Hanım’dan alır. On beş yaşlarındayken Erenköy Kız Lisesi’nin açtığı yarışmada babasının ölümü üzerine yazdığı “Ağlayan Kahkahalar” yazısı ile birincilik kazanır.
Eserlerinde, insanın ve insana dair bütün duygusal devinimlerin izlerini içtenlikle kaleme alır.
Öğretmenlik mesleği boyunca öğrencilerini bir anne şefkatiyle kucaklar. “Benim Küçük Dostlarım” işte bu sevginin ve şefkatin harmanıdır.
Kaleminden dökülen sözler gerçek hayat mücadelesinin ta kendisidir. Kadınların duygulu dünyasına dokunuşları ile âdeta edebiyat dünyasına büyük bir ses ve nefes getirir. “Beyaz Selvi” adlı hikâyesi bunun en güzel örneğidir. Çarpıcı kesitler, olayların anlatılış şekli, kahramanlar, mekân ve zaman okuyucuyu eserlerinin içine çeker. İyi bir gözlemcidir. Karakterler, toplumun aynasına ışık tutar. Yazarın kaleminde ince bir işçilik, duygusal seremoni ve ruh hâlleri barındırır.
Eserlerinde dili sade, üslubu samimidir. Güzel Türkçesi ile döneminde büyük bir yankı uyandırır.
1975 yılı Birleşmiş Milletler tarafından “Kadın Yılı” ilan edildiğinde "Kadınların Sosyal Hayatını İnceleme ve Araştırma Derneği" tarafından düzenlenen toplantıda kendisine “Ummü’l Muharrirât (Kadın Yazarların Annesi) ünvanı verildi.
Eserleri
Romanları: Küller, Sisli Geceler, Gül’ün Babası Kim? Aydınlık Kapı, Aşk ve Zafer
Hatıraları: Büyükanne, Bir Devrin Romanı, Benim Küçük Dostlarım
Hikâyeleri: Beyaz Selvi
Şiirleri: Geceden Taşan Dertler, Yayla Türlüsü, Yurdumun Dört Bucağı , Git Bahar, Ellerim Bomboş
Yazımı burada Halide Nusret Zorlutuna’nın gönüllerimizde iz bırakan bir şiiri ile sonlandırıyorum.
Sevgi ve rahmetle yüreği güzel insan…
GİT BAHAR
Çekil bu gölgeli yolda gezinme,
Bahar bakışların yine pek sarhoş.
Yanılıp gönlüme misafir inme.
Kapısı kilitli, mihrabı bomboş
Mabettir orası, meyhâne değil...
Işıklar, kokular, sesler, çiçekler...
Ömrünün her günü bir başka düğün,
Bülbüller koynunda açtı çiçekler
Güller dökülürler göğsüne bütün! ..
Gerçekten güzelsin, efsâne değil:
Altınlı başında papatya niçin?
Sarı saçlarına pembe gül takın
Git bahar...Gönlümde ibadet için,
Diz çöken kızları ürkütme sakın,
Kalbime girme, o kâşâne değil! ..
Git bahar, git bahar! Uzaklarda gül,
Denize renginden bırak hediye,
Ufuklarda gezin, semaya süzül...
Kalbime sokulma 'Peymane! ' diye,
Gördüklerin kandil... peymâne değil!
***
TRUVA YAYIN GRUBU YOUTUBE KANALIMIZA ABONE OLMAYI UNUTMAYIN...
Logoya tıklayıp Youtube kanalımızı ziyaret edebilir, abone olabilirsiniz
Editör: Nüzhet Ünlüer
