İKİNCİ BAKIŞ
İnsan, yaşamın telaşı içinde ilerlerken kendi ömrünün anlamını tam olarak kavrayamaz. Günler birbirini kovalar; işler, kararlar ve vazifeler üst üste biner. Bu bitimsiz koşuşturma içinde, yaşadıklarımızın ağırlığını tartacak bir terazimiz yoktur. Hayata dışarıdan bakabilecek bir mesafeden de yoksunuzdur. Bu yüzden çoğu zaman yalnızca yaşarız; yaşadığımızı ise o an tam anlamıyla idrak edemeyiz. Çünkü hayat, yaşandığı sırada genellikle suskundur; asıl konuşmaya üzerinden zaman geçtikten sonra başlar.
Zamanın açtığı mesafe önce gürültüyü susturur. Bir zamanlar vazgeçilmez sandığımız kaygılar, hırslar ve kırgınlıklar usulca geriye çekilir. Geriye, hafızanın süzgecinden geçmiş birkaç hakikat kalır. İnsan, ömrünü en çok o sessiz hakikatlerin ışığında anlamaya başlar.
Çocukluğunuzdan kalan bir anıyı düşünün… Annenizin hazırladığı sıcak bir sofrayı. O gün göremediğiniz şey, masadaki yemekler değil; evin içine yayılan huzur, görünmeyen bir emek ve karşılık beklemeyen bir şefkattir. Yıllar sonra dönüp baktığınızda anlarsınız ki o sofra kendiliğinden kurulmamış, o huzur bir ömrün sabrıyla örülmüştür. Bu yüzden bazı hatıralar zamanla küçülmez; geç fark edilen kıymetleri yüzünden büyür, içimizi sessizce sızlatır.
Aynı hakikate eski bir fotoğrafın karşısında da rastlarız. Fotoğrafta yalnızca geçmişten kalmış bir görüntü değil; hayatın gürültüsü içinde işitemediğimiz yarım bir cümlenin, öylesine yaşanıp geçilmiş bir günün sessiz yankısı vardır. Hafıza yalnızca saklayan bir arşiv değildir; yaşanmış olana yeniden anlam kazandıran sessiz bir yorumcudur. Zamanın en büyük marifeti geçmişi değiştirmek değil, onu görünür kılmaktır.
İnsan, kendi ömrünü de ancak geriye dönüp baktığında anlayabilir. Hafıza, geçmişi değiştirmez; fakat onun içinde saklı kalan manayı sabırla açığa çıkarır.
Ve en nihayetinde bize kalan hatıraların kendisi değil; zamanın damıttığı hakikattir. Çünkü bazı şeyleri ancak geriye dönüp baktığımızda anlayabiliriz.
***