EDVARD MUNCH / ÇIĞLIK Tablosu
Edvard Munch, sadece "Çığlık" tablosundan ibaret olmayan, ruhun en karanlık köşelerini tuvale dökmüş çok derin bir sanatçı. Onun sanatı; hastalık, ölüm, aşk ve anksiyete ile örülü bir otobiyografi gibidir.
Çığlık eserinde çığlık atan birini değil, çığlığı duyan birini resmetmiştir.
En yaygın yanlış anlaşılmalardan biri budur. Munch, günlüğünde bu ânı anlatırken gökyüzünün kan kırmızısına döndüğünü ve "doğanın içinden geçen sonsuz bir çığlık duyduğunu" yazar. Yani resimdeki figür çığlık atmıyor, doğadan gelen o devasa dehşet sesine karşı kulaklarını tıkıyor.
Munch’un "atlı terapi" adını verdiği ilginç bir yöntemi vardı. Tablolarını fırtınada, yağmurda ve karda dışarıda bırakırdı. Doğanın, boyanın üzerinde bıraktığı lekelerin ve aşınmaların eserine bir tür "yaşanmışlık" ve "organik çürüme" kattığına inanırdı.
Munch bu ikonik kompozisyonu tek bir seferde bırakmadı. 1893 ile 1910 yılları arasında iki yağlı boya tablo ve iki pastel versiyon oluşturdu. Ayrıca bu görüntünün siyah-beyaz litografi baskılarını yaparak imajın tüm dünyaya yayılmasını sağladı.
Munch, eserlerini birbirinden bağımsız parçalar olarak değil, “Hayatın Frizi" adını verdiği dev bir serinin parçaları olarak görürdü. Bu seri; sevgi, korku, kıskançlık ve ölüm gibi temel insani duygularını bir bütün halinde sunmayı amaçlıyordu.
Henüz çocukken annesini ve en sevdiği kız kardeşini tüberkülozdan kaybetmesi, eserlerindeki "ölüm" ve "hastalık odası" temalarının ana kaynağıdır.
"Aşk ve Acı" adlı tablosu, bir kadının bir erkeği boynundan öptüğü masum bir anı anlatırken halk tarafından "Vampir" olarak adlandırılmış ve Munch da bu ismi daha sonra kabul etmiştir.
Sevgilisi Tulla Larsen ile yaşadığı şiddetli bir tartışma sırasında bir silah ateşlenmiş ve Munch sol elindeki bir parmağının ucunu kaybetmiştir. Bu olay onu hayatı boyunca etkilemiştir.
Edvard Munch’un sanatı, içsel fırtınaların dış dünyaya dökülmesidir. Onun eserlerine baktığınızda sadece bir resim değil, bir insanın savunmasız halini görürsünüz.
Munch'un en ünlü eserlerinden bir diğeri olan "Yıldızlı Gece" (Van Gogh'unkinden farklı bir yorumdur.) veya "Anksiyete" tablolarıdır.
***