İRAN HUDUDUNDA BİR TİLKİ / ALİ GÖKÇE
“Döküle saçıla bir yaşamın kıyısında kopan fırtına, her şehirde bir parçalarını hoyratça koparıp ellerinden almıştı.”
Yaşam, oradan oraya savrulan bir yaprak misaliydi. Her bir savruluş; geride bıraktığı tüm mekânı derin bir sessizliğe bırakıyordu. İnsan bazen bu dağılmanın eşliğinde hayata tutunuyordu. Sessizlik, bir suskunluk değil; “öfkenin ve yaşam mücadelesinin” kaleme yansımış hâliydi.
Bu romandan çıkan sonuç, “hudut” sadece bir mesafe değil; "insan duygularının son âna kadar direnişiydi." Bu yaşam mücadelesinin başlangıç noktası Görele’ydi.
Yazar, yeşilin bin bir tonu Görele'yi şöyle ifade eder romanında:
“Puslu mavi gri bulutları azıcık aralayıp sızmaya çalışan fersiz güneş huzmelerinin, bulutlara saklanmış yağmur zerrelerini okşarken belli belirsiz ebrulisini gösteren gökkuşağının göğü taçlandırdığı, serince ve kasvetli bir nisan ayıydı. Doğu Karadeniz’in yemyeşil yerleşimlerinden sadece biriydi Görele.”
Bu eser, 93 yıllık zaman diliminde Karadenizli bir ailenin yaşam mücadelesini anlatır. Dayılı Köyü'nde başlayan hikâye, İsmail Hakkı Toprak’ın görevinden dolayı başka şehirlere tayininin çıktığı “olaylar” ekseninde gelişir. Romanın ana güzergâhı Mersin, Van, Hatay ve İstanbul’dur. İsmail Hakkı Toprak ve ailesinin 1954 yılının Şubat ayında şark hizmeti sebebiyle Van’ın İran hududundaki Başkale İlçesi'nin Başkale Köyü’ne çıkmasıyla devam eder. Oradan oraya savrulan aile, yaşamlarının sonuna kadar büyük zorluklarla karşılaşır. Parçalanmış ilişkiler, bir ailenin dramı ve trajikomik olaylar yazarın kaleminden dökülen cümlelerdir.
Sade ve akıcı bir dil kullanan yazarımız, yer yer düşüncelerini de ortaya koyarak romanın bütünlüğünü sağlamıştır. Ayrıca bu romanda, görev dolayısı ile ordan oraya yapılan göçlerin, zamanla kültürel kimlik kaybının nasıl savrulduğunun apaçık örneğidir.
Kuşaklar arası çatışma, köyden kente göçün etkileri ve ailevi sorunlar romanın ana merkezidir. Ayrıca eserde, roman kahramanı İsmail Hakkı Toprak’ın ailesine ve muhtarlık yaptığı döneme geniş yer verilir. 520 sayfalık Ali Gökçe'nin bu eserini keyifle okudum.
Kıymetli yazarımız Ali Gökçe’ye, bu güzel eserini bana imzalayıp gönderdiği için gönülden teşekkür ederim. Nice güzel eserlerini okumak dileğiyle…
***